با توجه به نقشه های هواشناسی، طی هفته دوم آبان ۹۵ شکل گیری یک ناوه عمیق و قدرتمندی را در عرض های شمالی (روسیه غربی) خواهیم داشت که موجب حاکم شدن الگوی سیکلونی / چرخندی به همراه نابهنجاری منفی ارتفاع و فشار هوا در این منطقه خواهد شد. حرکت چرخشی پادساعتگرد این ناوه به همراه کشیدگی خطوط هم ارتفاع بر روی غرب منطقه موجب عبور امواج ناپایدار متعددی از سطح کشور طی هفته دوم آبان ماه ۹۵ خواهد شد. ماحصل فعالیت این امواج وقوع ناپایداری های منجر به بارش در بخش های شمال غرب، نواحی از غرب، نوار شمالی کشور و دامنه های البرز خواهد شد.
در طی هفته سوم آبانماه ۹۵ الگوی های مرتبط با ناوه عرض های شمالی تداوم خواهد داشت با این تفاوت که با عقب نشینی نسبی حدود جنوبی حلقه بادهای غربی شدت موج های کوتاه کاهش یافته و بدین ترتیب وقوع ناپایداری ها و به طبع آن بارش ها کاهش می یابد.

به دلیل ماهیت خاص الگوهای تراز میانی و تغییرات متوالی در توده های آب و هوایی، یکی از مشخصه اصلی آب و هوا در طی هفته دوم آبانماه ۹۵ متغییر بودن شرایط آب و هوایی به ویژه در عنصر دما مشخصا بر روی بخش های شمالی (نوار شمالی کشور) خواهد بود. بطوریکه بعنوان مثال طی روز شنبه ۸ آبانماه ۹۵ با نفوذ جریانات سرد بر روی سواحل دریا خزر و نوار شمالی در این بخش از کشور کاهش دما بطور نسبی رخ می هد اما طی روز بعد در روز یکشنبه ۹ آبانماه ۹۵ با کاهش فشار هوا (استقرار زبانه های کم فشار) و تغییر سو جریانات حاکم بر جو، افزایش دما در نوار ساحلی خزر و استان اردبیل پیش بینی شده و شرایط برای وقوع پدیده گردمباد در این نواحی پیش بینی می گردد.
در نقشه ذیل نابهنجاری دمای بیشینه روز شنبه و یکشنبه ۸ و ۹ آبان ۹۵ بر حسب درجه فارنهایت در نوار شمالی کشور مشاهده می گردد. بر اساس این نقشه به نظر می رسد طی روز شنبه بر روی نوار شمالی کشور شاهد کاهش نابهنجار دمای بیشینه هوا خواهیم بود که به سبب وجود جریانات خنک شمالی بوده و در نقطه مقابل در روز بعد با تغییر توده های آب و هوا، هوای گرمتر از نرمالی در این بخش از کشور حکمفرما خواهد بود.

ادامه مطلب ...
بررسی نقشه های پیش یابی نشان می د هد که طی 9 روز آینده عمده بارش های درسطح کشور از آن نواحی شمال غرب، دامنه های البرز غربی و سواحل دریا خزر خواهد بود. در این خصوص استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، گیلان، مازندران، نواحی شمالی زنجان و قزوین دارای بیشترین میزان ریزش ها در این مدت خواهند بود.
بر اساس این نقشه ها، هسته بارش بر روی استان گیلان با بیشینه بارش بیش از 110 میلی متر در طی 9 روز آینده پیش بینی می گردد.
در استان های واقع در شمال رشته کوه زاگرس از جمله استان کردستان، کرمانشاه، همدان و مرکزی در طی این مدت وقوع رگبارهای پراکنده ای پیش بینی می شود. این در حالی ست که برای سایر نواحی غربی کشور استان های ایلام، لرستان، شمال خوزستان، چهارمحال و بختیاری، غرب اصفهان و قم وقوع بارش های خفیف دور از انتظار نمی باشد.
در استان های واقع در دامنه های البرز جنوبی شامل استان های زنجان، قزوین، البرز، تهران و قم شرایط برای وقوع بارش های پراکنده مهیا می باشد، شدت این بارش ها برای بخش های غربی این ناحیه در دامنه های غربی البرز مشخصا بر روی نواحی شمالی استان های زنجان و قزوین پیش بینی می گردد.
![]() | ![]() |
![]() | ![]() |
نقشه های پیش یابی بارش تجمعی برف در طی 9 روز آینده نشان می دهند که شرایط برای وقوع ریزش برف بر روی استان های واقع در شمال غرب کشور، دامنه های البرز غربی و با شدت کمتر بر روی ارتفاعات واقع در دامنه های البرز مرکزی کاملا مهیا می باشد. بنابر این هموطنان ما در استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل و ارتفاعات غربی استان گیلان و شمال زنجان باید منظر رویت وقوع بارش برف در خیلی از شهر ها و نواحی خود باشند.
بر اساس نقشه های پیش یابی بارش برف تجمعی طی 9 روز آینده، هسته ریزش برف تجمع یافته بر روی ارتفاعات غربی استان اردبیل و دامنه های البرز غربی در مرز بین استان گیلان با بیشینه بیش از 70 سانتی متر پیش بینی می گردد. بطور کلی چشم انداز مدل بارش برف نشان می دهد طی 9 روز آینده چیزی در حدود 10 الی 30 سانتی متر بارش برف در استان های واقع در شمال غرب کشور ریزش داشته باشد.
بر اساس نقشه های مرکز آب و هوایی توکیو (TCC) از آژانس هواشناسی ژاپن (JMA) الگوهای معرف ارتفاع تراز لایه میانی و متوسط فشار سطح دریا در طی آبانماه نشان دهنده شکل گیری یک فرود موج بلند به محوریت دریا سیاه از هفته دوم آبانماه می باشد که نشان دهنده عبور امواج کوتاه در امتداد اروپای شرقی - روسیه غربی و گسترش منطقه کم ارتفاع / فشار متوسط منفی بر روی حوزه دریا سیاه، ترکیه و شرق مدیترانه، قفقاز و دریا کاسپین می گردد. این الگو با توجه به استقرار پر ارتفاع لایه تراز میانی در غرب - مرکز اروپا به همراه افزایش میزان فشار سطح دریا، موجب ریزش هوای سرد عرض های شمالی به سمت منطقه معتدله اوراسیا (آسیا غربی - شرق اروپا) شده و محل عبور موج های غربی مهاجر خواهد بود.
با شکل گیری این الگو میانگین موقعیت مرکز سلول واچرخند جنب حاره بر روی دریا عرب، جنوب پاکستان وجنوب شرق کشور خواهد بود که با تشدید گرادیان فشاری بر روی منطقه غرب خاورمیانه و افزایش سرعت شاخه نزولی سلول هدلی سبب استقرار پشته پر ارتفاع تراز میانی بر روی سطح فلات ایران متمایل به بخش های شرقی کشور می گردد که در نهایت در برهه هایی آرایش الگوی جنوب غربی را در غرب منطقه خاورمیانه به سمت فلات ایران فراهم می آورد که موجب تشکیل جبهه همگرایی دریا سرخ و ایجاد خط بارش به سمت شمال غرب، بخش های غربی و به صورت امتزاجی با رژیم جریانات واچرخندی بر روی سواحل دریا کاسپین موجب بارش در خط ساحل و ارتفاعات البرز در این ماه می گردد.
در سایر نواحی مرکزی و شرقی به دلیل تشدید پر ارتفاع لایه میانی و تضعیف موج های ناپایدار شرایط برای رخداد بارش های قابل توجه مهیا نمی باشد.

بر اساس نقشه های پیش یابی بارش مدل ECMWF- EPS اسمبل مولفه control، عمده بارش های آبان ماه 1395 بر روی استان های واقع در شمال غرب، غرب، سواحل دریا کاسپین، امتداد دامنه های البرز به سمت شمال شرق کشور واقع می باشد. بیشترین میزان بارش های آبان 95 بر روی استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، کردستان، کرمانشاه، لرستان، زنجان، قزوین، گیلان، مازندران و دامنه های رشته کوه البرز واقع می باشد. هسته بارش آبان ماه 95 بر روی استان گیلان در سواحل جنوبی غربی دریا کاسپین با محدوده بارش 190 الی 200 میلیمتر / 30 روز و پس از آن هسته دوم بر روی ارتفاعات البرز غربی مرکز بین استان گیلان و اردبیل با محدوده بارش 165 الی 170 میلیمتر /30 روز متمرکز می باشد.
بر اساس نقشه های میزان انحراف مجموع بارش آبان ماه 95 با مقادیر نرمال بلند مدت (سال های 1394 - 1375) به نظر می رسد در شمال غرب کشور شامل استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل و دامنه های البرز غربی مجموع ریزش های ماه در محدوده نرمال و در بخش های شمالی این استان ها گرایش به فراتر از نرمال های بلند مدت را نشان می دهد. این در حالی ست که به طور کل مجموع بارش های آبان ماه 95 در استان های واقع در دامنه های زاگرس در غرب کشور و همچنین سواحل دریا کاسپین و ارتفاعات البرز مرکزی گرایش به کمتر از نرمال های بلند مدت را نشان می دهد.
به نظر می رسد با حرکت به سمت اواسط ماه ضمن جابجایی منطقه کمبود بارش در غرب کشور به سمت عرض های پایین تر شدت میزان آن کاسته می گردد که این می تواند نشان دهنده افزایش بارش ها و کاهش میزان انحراف آن با مقادیر بلند مدت این ماه قلمداد گردد.
نقشه های متوسط دمای هوا سطح 2 متر در طی آبانماه نشان دهنده کاهش دما نسبت به نرمال در نوار شمالی کشور شامل استان های واقع در شمال غرب، دامنه های البرز، سواحل دریا کاسپین به سمت شمال شرق کشور می باشد. در این استان ها متوسط دما هوا در آبانماه 95 در حدود 0.5 الی 1.5 درجه سلسیوس کمتر مقادیر بلند مدت می باشد که با حرکت به سمت شرق به عرض های جنوبی تر متمایل می گردد. در سایر استان های واقع در دامنه های زاگرس شامل نواحی غرب، جنوب غرب و نیمه جنوبی کشور متوسط دمای هوا در آبانماه 95 بین 1.5 الی 2 درجه سلسیوس فراتر از نرمال های بلند مدت مورد انتظار می باشد.
ادامه مطلب ...
دکتر جودا کوهن از بخش تحقیقات زیست محیطی و اتمسفر (AER)
برای اطلاع رسانی از به روز رسانی به لیست ایمیل ما و یا بخش « follow me » در توییتر (@judah47) مراجعه کنید.
ترجمه مهرداد شهبازی / آژانس آب و هوای ایران (iranclimate.ir)

بررسی نقشه های پیش یابی هواشناسی طی دو هفته آینده (هفته چهارم مهر و هفته اول آبان 95) نشان دهنده فعالیت یک سامانه کم ارتفاع فعال شمالی از سمت روسیه می باشد که ضمن ایجاد جریانات گرادیان نصف النهاری شمالی بر روی عرض های بالا، موجب حاکمیت توده هوای سرد بر روی نیمه شمالی و شرقی کشور خواهد شد. این هوای سردتر از نرمال از اواسط هفته چهارم مهر 95 در بخش های شمالی کشور مستقر شده و انتظار می رود طی هفته اول آبان نیز این های سرد در نوار شمالی، شمال شرقی کشور باقی بماند.
نفوذ هوای سرد با همراهی زبانه های توده هوای پرفشار سطح دریا از عرض های شمالی به روی سواحل دریا کاسپین موجب می گردد که بارش ها در نوار ساحلی شمال کشور تداوم و تشدید گردد. لذا هسته بارش در هفته چهارم مهر 95 بر روی جنوب غرب سواحل کاسپین و استان گیلان خواهد بود. این هوای بارانی همچنین بر روی سایر مناطق واقع در نوار شمالی کشور نیز پیش بینی می شود. در طی هفته اول آبان نیز بیشترین میزان بارش ها از جنوب غرب سواحل کاسپین شامل استان گیلان و غرب مازندران انتظار می رود.
در سایر نواحی کشور طی 14 روز آینده به دلیل حاکمیت الگوی مداری جریانات به همراه افزایش ارتفاع ستون جو شرایط ایجاد ناپایداری منجر به بارش مهیا نخواهد بود.

ادامه مطلب ...