نوسان قطبی (Arctic Oscillation=AO)

---

نوسان قطبی AO) Arctic Oscillation) و حالت حلقوی شکل شمالی NAM) Northern Annular Mode) عبارت است از ناهنجاری فشار اتمسفری در تراز دریا در عرض های قطبی شمال و عرض های میانی (عرض 45 درجه شمالی ) که این ناهنجاری به صورت فازهای مثبت و منفی نشان داده می شود. از دیدگاه سینوپتیکی، نوسان قطبی یکی از الگوهای پیوند از دور 2 میباشد که بر آب و هوای کره ی زمین از طریق تغییر در الگوهای فشار، دما، بارش، ا رتفاع ژئوپتانسیل، جهت باد و ... تأثیر می گذارد. به عبارت دیگر الگوی نوسان قطبی، تغییرات الگوهای فشار، دما، بارش، ارتفاع ژئوپتانسیل، جهت باد و ... را در دوره های خاصی از سال کنترل می کند. 

یکی از این الگوهای اقلیمی که در نیمکره ی شمالی تحت تأثیر این شاخص قرار دارد، عنصر دما است. دما یکی از عناصراقلیمی بسیار حساس از نظر تأثیرپذیری از سایر عوامل تأثیر گذار محیطی و اقلیمی می باشد. الگوهای فشار، بیش از سایر عوامل بر روی دما تأثیرگذار هستند.

الگوی AO یکی از برجسته ترین الگوهای تغییرات فشار سطح دریا (SLP) با خصوصیت غیر فصلی در شمال عرض های جغرافیایی 20 درجه ی نیمکره ی شمالی است . معمولاً با ایجاد ناهنجاری های فشار سطح دریا (SLP) با علامت مشخص بر روی قطب شمال و ناهنجاری هایی با علامت مخالف در عرض جغرافیایی 37 تا 45 درجه ی شمالی مشخص می گردد. " AO فاز مثبت به دوره هایی اطلاق می شود که فشار سطح دریا در قطب شمال زیر معمول باشد . در این حالت بادهای غربی سطح زمین در شمال اقیانوس اطلس تقویت می شود و شرایط گرمتر و مرطوبتر از معمول را در ار وپای شمالی به همراه می آورد. فاز منفی AO نشاندهنده ی فشار بالاتر از معمول بر روی منطقه قطب شمال و کمتر از معمول در عرض های 45 درجه شمالی است. در طی این شرایط که به فاز سرد هم معروف است، موج های سرمایی، اروپا را فرا گرفته ولی شرایط خاورمیانه و جنوب اروپا و مدیترانه، مرطوبتر از حد معمول خواهد بود. در حالی که در فازهای مثبت، هوای مرطوبتر بر آلاسکا، اسکاتلند و اسکاندیناوی و شرایط خشکتر در کالیفرنیا، اسپانیا حاکم می گردد. "

متن کامل را در ادامه مطلب پیگیری نمائید. 

ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺒﻪ دو ﺳﺎﻟﻪ (Quasi-Biennial Oscillation=QBO)

---

ﻣﺸﺎﻫﺪات اوﻟﻴﻪ از ﻣﻨﻄﻘه ﭘﻮش ﺳﭙﻬﺮ (استراتوسفر) اﺳﺘﻮاﻳﻲ ﺑﺮ وﺟﻮد ﺑﺎدﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑـﺮﺧـﻲ از‬ ‫ﻣﻮارد ﺟﻬﺖ ﺷﺮﻗﻲ و در ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﻮارد دارای ﺟﻬﺖ ﻏﺎﻟﺐ ﻏﺮﺑﻲ ﺑﻮدﻧﺪ دﻻﻟﺖ داﺷﺖ.‬‬ ‫اﻳﻦ ﺑﺎدﻫﺎ در اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺑﺎدﻫﺎی ﺷﺮﻗﻲ ﻛﺮاﻛﺎﺗﻮآ (Krakatau Easterlies) و ﺑﺎدﻫﺎی ﻏﺮﺑﻲ ﺑﺮﺳﻮن (Berson Westerlies) ﺷﻬﺮت ﻳﺎﻓﺖ. اﻣﺎ در ﺳـﺎل 1961 رﻳﺪ و  ِاﺑﺪون (Reed and Ebdon) در دو ﻛﺎر ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻛﻤﺮﺑﻨﺪ ﺑﺎد ﻏﺮﺑﻲ و ﺷﺮﻗﻲ ﻛـﻪ‬ ‫ﺣﺎﻟﺖ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﻮﻧﺪه دارﻧﺪ و از ارﺗﻔﺎﻋﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از 30 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی ﻣﻨﺸﺄ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻻﻳﻪ ﭘـﻮش ﺳـﭙـﻬـﺮ‬ ‫ﺣﺎره ای را در زﻳﺮ 35 ﻛﻴﻠﻮﻣﺘﺮی ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺘﻮﺳﻄﻲ ﺣـﺪود 1 ﻛـﻴـﻠـﻮﻣـﺘـﺮ در ﻣـﺎه ﺑـﻪ ﺳـﻤـﺖ ﭘـﺎﻳـﻴـﻦ در‬ ‫ﻣﻲ َﻧﻮردﻧﺪ. ‬ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺑﺎدﻫﺎ در ﺣﺪ ﻓﺎﺻﻞ زﻣـﺎﻧـﻲ ﺣـﺪود 13 ﻣـﺎه‬ ‫ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺷﺪه و در ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﺣﺪود 27 اﻟﻲ 28 ﻣﺎه ﻳﻚ ﺳﻴﻜﻞ ﻛﺎﻣﻞ را ﺗﺸـﻜـﻴـﻞ ﻣـﻲ دﻫـﻨـﺪ. در ﺳـﺎل‬ ‫1964 آﻧﺠﻞ و ﻛﻮرﺷﻮور(Angell and korshover) ﻧﺎم ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺒﻪ دو ﺳﺎﻟﻪ (Quasi-Biennial Oscillation) را ﺑﺮای اﻳﻦ ﺑﺎدﻫﺎی ﺷﺮﻗﻲ و ﻏـﺮﺑـﻲ اﺳـﺘـﻮاﻳـﻲ‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﻴﺖ ﻋﺎم ﻳﺎﻓﺖ و از آن ﭘﺲ ﺑﺎ ﻧﺎم اﺧﺘﺼﺎری ‪QBO‬ ﺧﻮاﻧﺪه ﺷـﺪ. ‬از‬ ‫آنﺟﺎﻳﻲﻛﻪ ﻧﻮﺳﺎن ﺷﺒﻪ دو ﺳﺎﻟﻪ - ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ دوره ﻳﺎ ﺳﻴﻜﻞ وﻗﻮع ﺑﺎ ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از دورهﻫﺎی ژﺋﻮﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و اﻗﻠﻴﻤـﻲ‬ ‫اﻧﻄﺒﺎق ﻧﺪارد ‪ -‬ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی ﻛﻠﻴﺪی در ﺗﺒﻴﻴﻦ اﻗﻠﻴﻢﺷﻨﺎﺳﻲ ﭘﻮش ﺳﭙﻬﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪه و در ﺗﻮﺿﻴﺢ وردشﭘﺬﻳﺮی (تغییر پذیری) ﺳﺎل ﺑﻪ ﺳﺎل دﻣﺎ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ازن، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻣﻮاج ﻣﻘﻴﺎس ﺳﻴـﺎره ای‬ ‬‬ ‫در ﻧﻴﻤﻜﺮه زﻣﺴﺘﺎﻧﻲ و ﺷﺪت و ﺿﻌﻒ ﺗﺎوه ﻗﻄﺒﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻤﻲ را اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ در اداﻣﻪ ﺑﻪﻃﻮر ﺧﺎص ﻣﻮرد‬ ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬ ‫

متوسط باد مداری نوسان QOB از ژانویه 1958 تا اوت 1978. نواحی آبی رنگ مقادیر منفی (باد شرقی) و نواحی قرمز رنگ مقادیر مثبت (باد غربی) می باشند.

متن کامل را در ادامه مطلب پیگیری نمائید.

 

شاخص النینو _ نوسان جنوبی / انسو (El Nino_Southern Oscillation = ENSO)

---

مطالعات نشان می دهد که ال نینو اولین بار در حدود صدسال پیش مورد توجه علمی قرار گرفت، با وجود این شواهدی در دست است که دریانوردان و ماهیگیران بومی آمریکای جنوبی پدیده النینو را در اوایل قرن 15 میلادی نیز می شناخته اند.

پدیده اِنسو یکی از عوامل ایجاد تغییر اقلیم می باشد . این پدیده یک زوج اقیانوسی - اتمسفری است که هر چهار تا هفت سال یکبار اتفاق می افتد.آنجائیکه معکوس شدن فشار هوا و تغییرات گرمایش اقیانوس در منطقه آرام بطور همزمان اتفاق می افتد، دانشمندان این پدیده را « انسو » یا به طورخلاصه « ال نینوی/ نوسان جنوبی »  می نامند. واژه اِنسو از ترکیب دو واژه نوسان جنوبی (Southern Oscillation) و النینو (El Nino) گرفته شده است. النینو مؤلفه اقیانوسی پدیده ای می باشد که با ایجاد جریان های گرم در ایام سال نو مسیحی در سواحل اکوادور و پرو اتفاق می افتد. نوسانات جنوبی نیز مؤلفه اتمسفری پدیده اِنسو می باشد، که معمولاً اختلاف فشار سطحی بین دو جزیره تاهیتی در شرق، و داروین استرالیا در غرب اقیانوس آرام به عنوان مبنای اندازه گیری شاخص نوسانات جنوبی می باشد. اولین بار گیلبرت والکر درسال 1922 پدیده نوسانات جنوبی را از تغییرات فشار این مراکز در اقیانوس آرام استوایی شناسایی و معرفی کرد. شاخص مثبت بیانگر فشار زیاد هوا در جزایر تاهیتی، و فشار کم در حوالی اندونزی و داروین استرالیا که تحت عنوان لانینا (La Nina) شناخته می شود. شاخص منفی (فاز النینو )  نشانگر فشار نسبتا بالای هوا در حوالی اندونزی - داروین و فشار تقریباً کم در حوالی تاهیتی می باشد می باشد. در زمان وقوع النینو دمای سطح آب اقیانوس گرم تر از میانگین آن در طول سال خواهد بود.

متن کامل را در ادامه مطلب پیگیری نمائید.

آماج طوفان های رعد و برق و سیلاب ناگهانی در خاورمیانه

توسط آدام دوتی هواشناس وبسایت Accuweather

10 آپریل 2016، 12:25 PM 

یک سامانه طوفانی آهسته، منجر به وقوع سیلاب ناگهانی در سراسر خاورمیانه طی غالب برهه هفته جاری می گردد. خطر وقوع سیلاب از عراق و غرب ایران به سوی عربستان سعوی و یمن گسترش خواهد نمود.

در حالی که طی هفته جاری کم فشار به طور آهسته غربسو از دریا مدیترانه به سوی شمال خلیج فارس حرکت خواهد نمود، طوفان های رعد و برق گسترده سرتاسر منطقه را درگیر خواهد نمود. باران سنگینی منجر به سیلاب های ناگهانی در مناطق مختلف می گردد.

در حالی که موج هایی از باران و طوفان های تندری در اواسط هفته پیشروی خواهد کرد، بیشترین خطر عمده به جهت استمرار وقوع سیلاب از روز سه شنبه تا پنجشنبه در بسیاری از نواحی ترکیه تا عربستان سعودی را با رگبارها و طوفان های تندری درگیر خواهند نمود. اما 2 ناحیه دارای بالاترین ریسک وقوع سیلاب محسوب می گردند.

نخست این نواحی، از مکه عربستان سعودی تا صنعا یمن گسترده خواهد بود. در روز سه شنبه طوفان های تندری سنگین در اطراف مکه گسترش خواهد داشت، موجب سیلاب ناگهانی در رودخانه های خشک معمول و نواحی پست و کم ارتفاع می گردد. تگرگ ممکن ست طوفان های قوی تر را همراهی نماید.

سیلاب ناگهانی می تواند با پیش آگاهی بسیار کمی روی دهد، بنابر این ساکنان باید از محیط اطراف خود آگاه بوده و هرگز از میان نواحی سیل زده رانندگی ننمایند. این نواحی از طغیان طوفان های تندری به سوی جنوب گسترش می یابند،که روز پنجشنبه به صنعا می رسند.

ناحیه دوم که در رسیک بالای سیل واقع خواهد بود، از عراق تا غرب ایران می باشد. رگبارها و طوفان های رعد و برق در سراسر ناحیه طی روز دوشنبه و سه شنبه موجب منطقه پراکنده ای از بارش شده، اما ریسک سیلاب نسبتا کم می باشد.

در حالی که سامانه کم فشار نزدیکتر می شود، از روز چهاشنبه به طرف روز پنجشنبه خطر سیلاب در نواحی همچون بغداد و بصره افزایش خواهد یافت. طوفان های رعد و برق ممکن است به سرعت موجب ریزش 25 الی 50 میلی متر (1 الی 2 اینچ) باران نمایند که می تواند سبب وقوع سیل گردد. در ارتفاعات غرب ایران ریزش ها می تواند به 100 میلی متر ( 4 اینچ) برسد. 

باقی عمده نواحی بارانی مهم جنوب،  عمان و امارات متحده عربی طوفان های رعد و برقی منفردی را در طی هفته خواهند دید، بویژه در خلال بعد از ظهر و سراسر ارتفاعات گسترش خواهد یافت. خطر وقوع سیلاب در این نواحی در سطح پائین باقی خواهد ماند، گرچه ساکنان بالاجبار در ارتباط با وقوع صاعقه و پناه گرفتن به فضای مسقف باید محتاط باشند. اگر شما می توانید به محض برق صدای رعد را بشنوید، صاعقه به جهت اصابت به میزان کافی نزدیک می باشد. 

به دلیل حرکت کند ناوه،  از اواخر هفته یا اوایل هفته آینده طوفان های تندری پراکنده می تواند به تاثیر بر روی ناحیه تداوم یابد. به هر حال ، به دلیل اینکه کمفشار تضعیف می گردد، ریسک وقوع سیلاب طی این زمان می تواند کاهش یابد.

پیش بینی و تفسیر نقشه های هواشناسی طی 5 روز آینده

پیش بینی و تفسیر نقشه های هواشناسی طی 5 روز آینده :

طی روز شنبه 21 فروردین 95، بر اساس نقشه های آینده نگری با عبور امواج تراز میانی  از بخش های مرکز، شرق و جنوب شرق کشور با رشد ابر، رگبار باران و در برخی نواحی همراه با رعد و برق همراه خواهد بود. از این رو در استان های واقع در دامنه های البرز شامل قزوین، البرز، تهران، سمنان و بخش هایی از خراسان رضوی، اصفهان، یزد، خراسان جنوبی، کرمان، شرق هرمزگان و استان سیستان و بلوچستان با افزایش ابر، رگبار باران و در برخی نواحی رخداد رعد و برق همراه خواهد بود. به سبب وجود جریانات دریا به خشکی هسته بارش در این روز بر روی استان سیستان و بلوچستان با بیشینه بارش 18 میلی متر  همراه خواهد بود.

در این روز بر روی استان سیستان و بلوچستان، شرق کرمان و جنوب شرق استان خراسان رضوی در برخی ساعات با افزایش میزان سرعت وزش باد مواجه خواهیم بود.

طی روز یکشنبه 22 فروردین 95، با استقرار مرکز یک ناوه فعال بر روی آب های غرب ترکیه، امواج فرعی ناشی از آن موجب رشد ابر و شروع بارش ها از سمت شمال غرب و غرب کشور خواهد شد. استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، غرب گیلان، کردستان، کرمانشاه، همدان با پدید رشد ابر، رگبار باران در پاره ای از مناطق رعد و برق مواجه خواهند شد. همچنین بارش های همرفتی بر روی دامنه های البرز از جمله: ارتفاعات تهران، سمنان، گلستان و نقاطی از استان های خراسان شمالی و رضوی پیش بینی می شود. 

با افزایش میزان سرعت وزش باد بر روی عراق، اردن و شمال عربستان به صورت بالقوه چشمه های ایجاد گرد و خاک در غرب منطقه فعال خواهد شد که در صورت محیا بودن سوی جریانات این هوای غبار آلود می تواند به بخش های غربی کشور انتقال یابد. همچنین انتظار می رود در برخی ساعات بر میزان سرعت وزش باد بر روی بخش هایی از شمال غرب و شمال زاگرس افزوده گردد.

طی روز دوشنبه 23 فروردین 95، با حرکت شرق سوی مرکز ناوه فعال و قرار گیری آن بر روی جنوب ترکیه و منتهی الیه شرق مدیترانه امواج ارسالی از مرکز ناپایدار به سوی شرق فلات ایران قوی تر ظاهر خواهد شد. امواج این ناوه در لایه های میانی با گسترش زبانه های توده هوای کمفشار گرم و مرطوب عرض های جنوبی سطح زمین همراهی می گردند، لذا برای استان های واقع در غرب ایران شاهد آسمان ابری، رگبار باران، در برخی نواحی رخداد رعد و برق و در نواحی مستعد ریزش تگرگ خواهیم بود.همچنین برای استان های واقع در دامنه های جنوبی البرز شامل قزوین، البرز، تهران شاهد رشد ابر و گاهی با رگبار پراکنده پیش بینی می شود.

هسته بارش در این روز در جنوب غرب استان آذربایجان غربی (سردشت و پیرانشهر) با بیشینه بارش 40 الی 45 میلی متر پیش بینی می شود. 

در این روز با افزایش قابل توجه سرعت وزش باد بر روی شمال عربستان یکی از هسته های بالقوه ایجاد گرد و خاک در این نواحی واقع خواهد بود

طی روز سه شنبه 24 فروردین 95، ناوه فعال با حرکت به سمت شرق بر روی منتهی الیه شرق مدیترانه و غرب خاورمیانه واقع خواهد شد که در سطح زمین با زبانه های کمفشار توده هوای گرم و مرطوب دریا سرخ همراهی می شود. این شرایط با تقویت بادهای بارانزای جنوب غربی در جانب غرب فلات ایران همراه خواهد بود. تمام بخش های غرب ایران از شمال غرب تا جنوب غرب با پدیده بارش،‌ رعد و برق، وزش باد و در برخی نواحی ریزش تگرگ مواجه خواهند بود. 

هسته بارش در این روز بر روی استان لرستان با بیشینه 40 الی 45 میلی متر پیش بینی می شود، در رتبه بعدی چهار محال و بختیاری، غرب استان اصفهان با بیشینه 35 الی 40 میلی متر پیش بینی می شود.

در این روز وزش باد در استان خوزستان در برخی ساعات قابل توجه خواهد بود که می تواند موجب ایجاد گرد و خاک و کاهش دید گردد. همچنین در اکثر استان های مرکز و جنوبی وزش باد در برخی ساعات پدیده جوی خواهد بود.

 به سبب وزش باد بر روی کشور های غرب منطقه همچنان چشمه های ایجاد گرد و خاک فعال باقی خواهند بود.

در روز چهارشنبه 25 فروردین 95، مرکز ناوه فعال همچنان در غرب منطقه فعال بوده و با حرکت کند شرقسوی خود بخش های غربی کشور را به طور مستقیم تحت تاثیر خود قرار خواهد داد. لذا بیشینه بارش ها در این روز در غرب و جنوب غرب قرار خواهند داشت.

کل نیمه غربی، استان های واقع در دامنه های البرز برخی از نواحی مرکز کشور آسمانی ابری همراه با رگبار، رعد و برق، وزش باد و در برخی مناطق ریزش تگرگ پیش بینی می شود. 

پیک بارش در این روز بر روی استان های واقع در زاگس مرکزی می باشد. استان لرستان با بیشینه بارش 50 الی 55 میلی متر در رتبه نخست واقع می گردد. چهار محال و بختیاری، غرب استان اصفهان، ایلام، کرمانشاه و غرب کردستان در رتبه های بعدی بارش در این روز محسوب می گردند.

در این روز میزان وزش باد همچنان بر روی خوزستان در برخی ساعات افزایش خواهد داشت. همچنین بر روی برخی نواحی استان های یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان گاهی بر میزان سرعت وزش باد افزوده می گردد.