فرانرمال بودن 6 درصدی مونسون 2016؛ تضعیف النینو گودزیلا (Godzilla El Niño) + نقشه ها

---

مونسون 2016 به احتمال زیاد بالاتر از سطح نرمال های بلند مدت خواهد بود؛ چرا که بر اساس اتفاق نظر پیش بینی های انجام شده از سوی کارشناسان حوزه آب وهوا انتظار می رود فصل مونسون سال جاری 106 % نرمال باشد. این فرانرمال بودن مونسون احتمالا با پراکنش نسبتاً مناسب بارش ها در سطح شبه قاره همراه بوده و تنها اندکی کاهش نسبت به نرمال در بخش های شمال شرق و جنوب شرق هند محتمل ست.

از این رو پیش بینی 3 مرکز مهم  در ارتباط با وضعیت مونسون 2016 به شرح ذیل می باشد:

الف- سرویس آب و هوای خصوصی (Skymet)

مونسون 2016 را در حدود 105 % نرمال یعنی 5 % فراتر از میانگین 889 میلی متری اعلام نموده ست.

ب- خدمات مدیریت ریسک آب و هوا (WRMS)

این آژانس آب و هوا خصوصی نیز مونسون سال جاری را معادل 104 % نرمال پیش بینی کرد.

ج- سازمان هواشناسی هند (IMD)

انتظار بارش 106 % نرمال را طی فصل مونسون سال جاری محتمل دانسته و بیان نمود پراکنش بارش مونسون در شبه قاره هند نسبتا مناسب بوده و تنها اندکی کاهش بارش ها در بخش های شمال شرق و جنوب شرقی هند می تواند حادث گردد. 

رئیس سازمان هواشناسی کشور: بارش ها تا یک ماه آینده ادامه دارد

---

تهران- ایرنا- رئیس سازمان هواشناسی کشور با بیان این که میانگین بارش ها تاکنون بیش از دو درصد حد نرمال بوده است، از ادامه بارش ها تا یک ماه آینده خبر داد.

به گزارش ایرنا، داود پرهیزکار روز چهارشنبه در مراسم امضای تفاهمنامه بهره گیری از ظرفیت های 69 سامانه هواشناسی جاده ای بین سازمان هواشناسی کشور و سازمان راهداری افزود: از خرداد ماه امسال بارش ها کاهش می یابد و وضعیت خشکی در قالب مناطق به غیر از شمال غرب و جنوب شرق کشور حاکم می شود. 

رئیس سازمان هواشناسی کشور گفت: با توجه به بارش های سال زراعی، مردم باید همچنان در مصرف آب صرفه جویی کنند زیرا میانگین بارش ها در جهان 700 میلیمتر است   اما در ایران به حدود 250 میلیمتر رسیده است. 

معاون وزیر راه و شهرسازی در ادامه با اشاره به همکاری سازمان هواشناسی و سازمان   راهداری در استفاده از اطلاعات سامانه های هوشمند هواشناسی جاده ای افزود: هم اکنون 69 ایستگاه هواشناسی در جاده های کشور فعال هستند و با توجه به طولانی بودن راه های کشور و شرایط آب و هوای متفاوت نیازمند افزایش این سامانه ها هستیم.   

تضعیف النینو، احتمال 50 درصدی وقوع لانینا در اواخر سال 2016

---

در حالی که النینو حاضر در سطوح ضعیف تا متوسط قرار دارد، تغییرات اخیر در مولفه های اتمسفری و اقیانوسی آرام حاره در ترکیب با چشم اندازهای فعلی مدل های آب و هوایی، نشان دهنده افزایش احتمال رخداد لانینا به حدود 50 % در اواخر سال میلادی جاری می باشد. بدین ترتیب کارگروه چشم انداز شاخص ENSO اداره هواشناسی استرالیا به سوی مشاهده لانینا تغییر نمود.

دمای آب های زیر سطحی اقیانوس آرام از اواخر سال 2015 کاهش یافت، با این حال، لایه 50 متر بالایی سردتر از نرمال می باشد. در سطح دریا، دماها از زمان اوج خود تا حدود 1 درجه سلسیوس سردتر شده اند، اما در مجموع گرمتر از نرمال بوده و هنوز در سطح النینو می باشند. شاخص نوسان جنوبی (SOI) و باد های تجارتی (Trade Wind) نیز سیگنال های واضحی از تضعیف النینو را نشان می دهند.  SOI به تازگی تا سطوح نزدیک به نرمال افزایش یافته است، در حالی که بادهای تجارتی نزدیک نرمال می باشند. به هر حال برخی از مولفه هایی همچون شاخص ابرناکی نزدیک خط روزگردان (Date Line) تنها یک گرایش محدود به سوی الگوهای النینو را نشان می دهند.

مدل های آب و هوایی بین المللی تداوم روند تضعیف النینو را طی بهار 2016 پیشنهاد می نمایند که انتظار بر این است، میانه سال به سطوح خنثی باز گردد.طی فصل بهارجاری، 5 مدل از 8 مورد بررسی شده نشان از وقوع لانینا داشته، 3 مدل باقی مانده وضعیت خنثی را نشان می دهند. دقت پیش بینی وضعیت شاخص ENSO در این موقع سال پایین تر از زمان های دیگر می باشد.

شکل 1 . پیش بینی روند ناهنجاری دما سطح آب دریا طی 7 سه ماهه متوالی منتی به دسامبر 2016 حاصل از برونداد مدل CFS v2

شاخص 2 قطبی اقیانوس هند (Indian Ocean dipole = IOD)

---

اقیانوس هند و دریاهای مجاور جنوبی ایران تأمین کننده قسمتی از منابع رطوبتی کشور هستند و تغییرات دمایی سطح آب اقیانوس هند ، نقش مهمی در تبخیر سطح آزاد آب اقیانوس ها و ایجاد رطوبت به درون جو دارد.

اقیانوسها و دریاها به علت داشتن ظرفیت گرمایی بالا منبع اصلی انرژی و رطوبت برای آتمسفر هستند و تغییرات دمای سطح دریا اثر مهمی روی تغییرات اقلیمی خشکی ها دارد.

در سالهای اخیر بررسی بر هم کنش بین عوامل آب و هوایی در خشکی ، اقیانوس و جو مورد توجه بسیاری از دانشمندان علوم هواشناسی و اقلیم شناسی قرار گرفته است. پدیده های دور پیوند در گسترش کلی و منطقه ای، رفتار اقلیم نواحی مختلف کره زمین را کنترل می کنند و می توان توزیع بارش، دما و برخی از سایر پارامترهای هواشناسی مناطق تأثیر پذیر را بر اساس تغییرات این پدیده ها تبیین کرد . نتایج پژوهشهای زیادی نشان داده اند که تغییرات دما در سطح گستره های بزرگ آبی می تواند تاثیر معنی داری بر نوسانهای بارش در سطح خشکی های زمین داشته باشد . روشن شده است که تاثیر دمای سطح آب بر مقدار بارش محدود به نقاط ساحلی نبوده بلکه نواحی بسیار دور از دریا نیز می توانند تحت تاثیر تغییرات الگوهای دمای سطح گستره های آبی قرار گیرد.

الگوی کلی انتقال رطوبت به الگوی جریان و گردش جو در منطقه وابستگی شدیدی دارد. بنابر این ، در ایام مختلف سال سطوح آبی ، مقادیر مختلفی از بخار آب را به سمت ایران انتقال می دهند.

در مقیاس های منطقه ای و جهانی ، مطالعاتی برای بررسی تغییرات فیزیکی دمای سطح اقیانوس ها و دریاها و تغییرات خشکسال ی ها و تر سالی ها با استفاده از مدل جو- اقیانوس، تحلیل های آماری و دینامیکی صورت گرفته است . ساجی و همکاران (1999) اندرکنش های جو - اقیانوس را که سبب تغییرات بین سالی اقلیمی در اقیانوس هند می شود، بررسی کردند. آنها با استفاده از بررسی الگوهای دمای سطح دریا، بردار بادهای سطحی، ارتفاع سطح دریا ، جریان های دریایی و همچنین، بارش در اطراف اقیانوس هند برای دوره 40 ساله موفق به کشف مد دو قطبی دمایی در اقیانوس هند (IOD: Indian Ocean dipole) گردیدند. ساختار دو قطبی دمایی به صورت نابهنجاری در دمای سطحی دریا ظاهر می شود که شامل دمای سطحی گرمتر از نرمال دریا در قسمت بزرگی از غرب حوضه (10⁰S - 10⁰N و 50⁰E - 70⁰E) و نواحی سردتر از نرمال در شرق حوضه (10⁰S - 00 و 90⁰E - 110⁰E) همراه با نابهنجاری باد و بارش هستند.

نوسان اطلس شمالی (North Atlantic Oscillation =NAO)

---

برخلاف ساختار موجی بعضی از الگوهای دورپیوندی، نوسان اطلس شمالی یا به اختصار NAO یک دو قطبی شمالی- جنوبی است که با بی هنجاری هم زمان و با فاز مخالف برخی کمیت های هواشناختی در نواحی جنب حاره ای و شمال اقیانوس اطلس مشخص می شود. این نوسان به بازتوزیع جرم هوا، بین منطقه قطب شمال و نواحی جنب حاره ای اقیانوس اطلس اشاره دارد و دارای دو فاز مثبت و منفی است به طوری که گذار این نوسان از یک فاز به فاز دیگر سبب تغییرات بزرگی در مناطق هم جوار آن می شود. روش یکسانی وجود ندارد. یکی از NAO برای تعریف این روش ها که از نظر مفهومی نیز ساده است، استفاده از نقشه های همبستگی تک نقطه ای است. در این روش، NAO با مناطقی که بیشینه همبستگی منفی در حوزه  اقیانوس اطلس شمالی با یکدیگر دارند، تعریف  می شود. در فاز مثبت این نوسان، فشار سطحی بیش از میانگین در جنوب عرض 55 درجه شمالی و یک کمفشار بی هنجار در ناحیه وسیعی در اطراف قطب شمال، سبب تشدید گرادیان نصف النهاری فشار می شود که بیشترین دامنه بی هنجاری های آن در اطراف جزیر ه ایسلند و شبه جزیره  ایبریا رخ می دهد. همراه با جریان های NAO  فاز مثبت سطحی غربی قوی تر از میانگین در عرض های میانی اقیانوس اطلس به سمت اروپا، جریان بی هنجار جنوبی در شرق ایالات متحد امریکا و جریان بی هنجار شمالی در نواحی قطبی کانادا و مدیترانه است.

الگوی فازهای منفی و مثبت شاخص NAO طی زمستان.