فصل مونسون 2019 شبه قاره هند و طوفان سایکلونی Fani

---

• در شبه قاره هند، سال 2018، یک مونسون ناهمگن با 9% بارندگی کمتر از نرمال داشت. منطقه شمالشرقی شبه قاره با یک کمبود 24 درصدی بارش، خشکترین  ناحیه بود. موسمی سال 2018 با یک آغازگری دیرهنگام  رویداد النینو نمایان شد. 
• در اوایل سال 2019، النینو در وضعیت ضعیف باقی مانده و به احتمال زیاد دست کم تا تابستان جاری در این وضعیت قرار خواهد داشت. 
• پیش از فصل موسمی، یک سایکلون حاره ای قوی باران های سنگینی در مناطق شرقی به ارمغان می آورد. 
• مدل ها مبتنی بر تداوم النینو، یک تابستان خشک تر از نرمال دیگری را اشاره دارند، هر چند آنها اندکی  برای بارندگی نواحی شمال شرق و در غرب (گجرات) امیدوارند. 

سابقه

موسمی هند یک نوسان اقلیمی با جریانی از خشکی در ماه های سرد و از اقیانوس ها در تابستان ست. مونسون زمستانه خشک و موسمی تابستانی مرطوب است. همانطور که در بسیاری از مناطق  مونسون ها رخ می دهند، مونسون مرطوب برای کشاورزی اهمیت دارد.

دما هوا  قبل از آنکه بارندگی ها در ماه ژوئن افزایش یابد، اوج می گیرد.

در اوایل تابستان همچنان که شبه قاره گرم می شود، مونسون گسترش یافته و جت استریم  به سمت شمال هیمالیا بالا می رود. رطوبت از جریان عرضی استوا به جنوب آسیا کشیده می شود. 

گرمای هوا ادامه می یابد؛ گذر امواج ناپایدار بهمراه جریانات جنوبی رگبار بهاری و هوا خنک موقتی را به ارمغان می آورد

---

متوسط دما هوا طی 7 و احتمالا تا 14 روز آینده در بیشتر مناطق کشور گرمتر از حالت عادی این موقع سال باقی خواهد ماند. 

با توجه به الگوی نقشه های هواشناسی با حاکمیت الگوی سیکلونی بر روی دریا سیاه ناشی فرود موج بلند اروپا در عرض های بالاتر  و همچنین تقویت جریانات جنوبی بر روی سطح کشور، سبب تداوم شرایط آب و هوای گرمتر از حد نرمال بر روی بسیاری از مناطق کشور طی هفته آینده خواهد شد که این وضعیت می تواند حتی تا هفته پایانی اردیبهشت ماه نیز به درازا کشیده و بدین ترتیب شمه ای از هوای گرم تابستانی را بر روی مناطق کشور ایجاد نماید.

طی هفته پیشرو با عبور امواجی که ناشی از فعالیت سیکلونی بر روی دریا سیاه می باشد، شمال غرب، میانه غربی، ارتفاعات رشته کوه البرز و ارتفاعات جنوبی کشور متمرکز خواهد بود. 

الگو ترسیم شده توسط مدل آب و هوایی CFSv2  به وضوح الگوی کم ارتفاع فرود بلند بر روی اروپا را نشان می دهد که به سبب تضعیف ورتکس قطبی بر روی شمالگان و لغزش آن را بر روی اروپا ایجاد شده است (AO منفی) این ساختار به دلیل تسلط پشته پر ارتفاع ناشی از توده هوای پرفشار بلاکینگ بر روی گرینلند (تا ایسلند) که با ریزش هوا سرد طی پدیده فرارفت شمالی موجب تشدید واگرایی لایه فوقانی جو و در نتیجه تقویت زبانه های توده هوای کمفشار بر روی اروپا همراست (NAO منفی) در نقطه مقابل بر روی آسیا الگوی آب و هوای پرفشار/پرارتفاع توام با پدیداری آب و هوا گرم را رقم می زند.

اتفاقی که در هفته چهارم اردیبهشت 98 به نظر می رسد رخ دهد (البته در صورت تداوم الگوهای فعلی) گرایش فاز مثبت شاخص NAO ست که ضمن تقویت پشته پرفشار جنب حاره ای آزور بر روی جنوبغرب اروپا و گسترش شمالسوی آن بر روی نیمه غربی قاره می باشد. در نتیجه این تغییرات الگوی وزش باد نصف النهاری بر روی نیمه شرقی اروپا در جهت جنوب تقویت و در غالب فرود بلندی ظاهر می گردد، شدت فشار زیاد جنب حاره بر روی سرتاسر شمال آفریقا و خاورمیانه تضعیف می گردد. حاکمیت الگوی سیکلونی در پی این تغییرات بر روی نیمه شرقی مدیترانه متمرکز شده و پشته القائی ناشی از فرود بلند اروپا همچنان بر روی آسیا حاکمیت خواهد داشت. 

الگوی فازی نوسان MJO سبب فرونشینی هوا و در نتیجه کاهش بارندگی ها را رقم خواهد زد

---

نوسان MJO در روز 3 اردیبهشت 98 بر روی بزرگی 2.4  و در فاز 2 منفی واقع شد.  فاز 2 شاخص MJO از فازهای سرمایشی هوا بر روی خاورمیانه و ایران طی اردیبهشت ماه محسوب می شوند. با توجه به این وضعیت منطقه همرفت فعال در ناحیه حاره بر روی اقیانوس هند واقع می باشد که سبب تقویت صعود و همرفت بر روی این پهنه آبی خواهد شد. 

طی چشم اندازهای ترسیم شده، شاخص MJO تا اواسط اردیبهشت بر روی فاز های 3، 4 و سپس در فاز 5 خود مستقر خواهد شد. 

بنابر این طی هفته پیشرو (هفته دوم اردیبهشت 98) همرفت فعال بتدریج به سمت منطقه قاره دریایی (مجمع الجزایر) و شمال استرالیا حرکت کرده و در این مناطق با تشدید ناپایداری جو مواجه خواهیم بود، در مقابل بر روی سرتاسر شمال آفریقا، دریا مدیترانه و خاورمیانه فرونشست هوا شرایط سرکوب همرفت را رقم خواهد زد. نواحی با رنگ هاز گرمِ زرد تا نارنجی بیانگر شاخص پتانسیل سرعت مثبت در تراز 200 هکتوپاسکال و در نتیجه همگرایی و فرونشینی از طبقات فوقانی جو و بالعکس نواحی با رنگ های سردِ آبی بیانگر واگرایی لایه بالایی جو و در نتیجه کاهش فشار ستون جو، صعود جریانات و در نتیجه تشدید ناپایداری هاست.  

سامانه های کم ارتفاع موجب اردیبهشت سرد و بارانی خواهند شد...

---

میانگین الگوی جو طی اردیبهشت ماه 98 بر روی اوراسیا متحمل پدیده بلاکینگ امگا بر روی اروپا می باشد که بازوی راست آن با تراف بلند از سیبری روسیه تا شرق دریا مدیترانه کشیده می شود، این بازوی کم ارتفاع ستون جو ایران را تحت تاثیر خود قرار داده و سبب عبور موج های پی در پی و عموماً توده هوای سرد در سطح کشور خواهد شد. الگوی نقشه های پیش یابی نشان می دهد که بطور میانگین طی اردیبهشت ماه 98 آنومالی ارتفاع تراز میان جو بر روی کشور بین 6 تا 30 متر کمتر از مقادیر نرمال بلند مدت می باشد که نشان دهنده تاثیر گذاری مناسب توده های آب و هوایی کم ارتفاع طی یکماهه مذکور می باشد. 

با تشدید توده هوای پر فشار / پر ارتفاع جو در عرض های شمالی، بر روی عرض جنب حاره استقرار کم ارتفاع جو سبب گسترش جریانات غربی بر روی حوزه مدیترانه تا خاورمیانه شده و ضمن عقب راندن جت استریم جنب حاره به عرض های جنوبی تر تشدید واچرخندی زبانه های توده هوای پر فشار جنب حاره را در پی خواهد داشت، جانمایی سلول پرارتفاع جنب حاره با جابجایی شرقسو به سمت دریا عرب و عمان، جریانات جنوبی را در راستای سامانه های ورودی به کشور مهیا می سازد.

با توجه به آنکه مسیر ورود  سامانه ها از سمت ترکیه و شرق مدیترانه به سمت شمال غرب  و غرب می باشد، بنابر این منطقه شمال غرب، غرب و بخش های شمالی کشور طی اردیبهشت 98 با بارش های بالاتر از حد نرمال مواجه خواهند شد و از آنجایی که این توده های آب و هوایی القا کننده جریانات جنوبی نیز هستند بنابر این سیمای بارندگی ها این ماه بر روی بخش های جنوب غربی و نواحی از مرکز کشور نیز نرمال و یا گرایش به بالاتر از حد نرمال بلند مدت را خواهد داشت. 

سامانه بندالی سبب روزهای متمادی سرد و بارانی اوایل اردیبهشت؛ هوا بر روی شمال غرب، ارتفاعات زاگرس و البرز برفی می شود ؟!

---

طبق تحلیلی که در پست گذشته مورخه‌ 27 فروردین 1398(اینجا را ببینید) ذکر شد، الگوی جو بر روی اوراسیا متحمل رخداد پدیده بندال امگا بر روی اروپا شده است که در آن ناحیه پشته به همراه استقرار توده هوای پرفشار بر روی اسکاندیناوی و بازوی راست ساختار بندال مذکور بر روی سرتاسر آسیا واقع شده ست که قائده تراف آن با الگوی گردش سیکلونی بر روی دریا سیاه - ترکیه واقع بوده و امتداد تراف تا شمال دریا سرخ کشیده شده ست. سامانه سیکلونی بر روی دریا سیاه - ترکیه  دائما سبب ارسال امواج ناپایدار توام با بارش های رگباری و کاهش دما بر روی بسیاری از مناطق شمال غرب، غرب، بخش های شمالی، سواحل دریا مازندران، شمال شرق گردیده و این شرایط طی چهار روز آینده تداوم خواهد یافت.

بر روی نواحی عرض های شمالی تراف در بازوی راست ساختار بندال مذکور پیشروی و  گستردگی چرخندی تاوه قطبی (PV) به چشم می خورد. 

علاوه بر آثار بارش های متناوبی که این الگوی بندال برای کشور ما به ارمغان آورده و خواهد داشت، شکل گیری توده هوای سرد و کم ارتفاعی ست که بر روی نواحی استقرار تراف حاکمیت دارد، نقشه های هواشناسی نشان می دهد نفوذ متناوب هوای سردی که با هر ریز موج وارد کشور می گردد، طی نیمه اول تا اواسط هفته پیشرو، بتدریج جای خود را به هوای سرد منسجم  و ماندگاری خواهد داد که بر روی کشور جاری خواهد شد. 

سیستم کمفشار تراز میانی جو طی اواسط هفته بر روی حوزه کاسپین استقرار می یابد، واگرایی حاصل از استقرار ناوه در لایه های میانی تا فوقانی جو به همراه زبانه های توده هوای پرفشار سطح زمین طی روزهای دوم و سوم اردیبهشت 98 شرایط خاص بارندگی را بر روی سواحل مازندران ایجاد می کند، بارندگی های شدید به همراه افت محسوس دما هوا و همچنین وزش باد بر روی فراساحل ایجاب می کند که هموطنان استان های گیلان، مازندران و گلستان آمادگی لازم را جهت مواجه با هوای سرد و بارندگی های گاهاً شدید و دریایی طوفانی و متلاطم  را داشته باشند. 

پدیده بارز و غالب بر روی نواحی مرکزی و دامنه های جنوبی زاگرس وزش باد خواهد بود این وزش باد که تا اواسط هفته میهمان این نواحی خواهند بود در برخی ساعات به صورت لحظه ای شدید خواهند بود، این وزش باد شدید می تواند در برخی از مناطق سبب ایجاد گرد و خاک و کاهش دید و کیفیت هوا شود.