تحلیل الگوی آب و هوا منطقه طی هفته اول و دوم اسفند 1397 (با تاکید بر الگوی آنالوگ 1959)

---

 با عنایت به  اطلاعات تاریخچه ای شاخص ONI در می یابیم که رخداد النینو ضعیف طی دوره جاری با سال های 2014-15, 2006-07, 2004-05, 1979-80, 1977-78, 1976-77, 1969-70, 1958-59, 1953-54 و  1952-53 مطابقت دارد.

یکی از سال هایی که با الگوی خروجی 15 فوریه 2019 ساعت 00 همخوانی را نشان می دهد الگوی فوریه 1959 می باشد: 

سامانه بارشزای مدیترانه ای بار دیگر گستره ایران را در بر می گیرد ...

---

سامانه ای فعال بر روی شرق مدیترانه از اواسط وقت روز پنجشنبه 25 بهمن 97 از سمت شمال غرب و غرب وارد کشور شد و آغاز بارندگی ها را بر روی این مناطق شاهد بودیم. این سامانه مرکز بسته ای بر روی منتهی الیه شرقی دریا مدیترانه  به صورت ساختار دینامیکی می باشد که بر روی سطح زمین به صورت همبسته های زبانه های کمفشار دریا مدیترانه - سرخ می باشد در نتیجه از نوع امتزاجی (ادغامی) ست. با توجه به اینکه مکانیسم همگرایی دریا سرخ بر روی جنوب دریا به سمت منطقه خلیج فارس سامانه فوق را همراهی می کند، در نتیجه بر روی نواحی غربی و جنوب غربی کشور بارندگی های موثری ناشی از فعالیت این سامانه انتظار می رود. همچنین به سبب گذر مرکز چرخند از منطقه شمال غرب کشور این خطه از کشور تحت تاثیر تاوایی حداکثر سامانه کم ارتفاع ستون جو بارندگی های برف قابل توجهی را شاهد خواهند بود. 

ضمن حرکت شرقسوی سامانه بسته، به موازات آن ناوه ورتکس قطبی به سوی آسیا میانه به سمت جنوب متمایل شده و در نتیجه کم ارتفاع مورد بحث طی اوایل هفته پیشرو در واپسین روزهای بهمن 97 جذب منبع اصلی خود می گردد. 

طبق پیش یابی های صورت گرفته این سامانه جمعه 26 بهمن 97 بر روی شمال غرب، غرب و جنوب غرب کشور فعال می باشد و سبب رخداد بارندگی خواهد شد. بارش بر روی شمال غرب کشور و دامنه های زاگرس به شکل برف نمایان می گردد. بتدریج با آغاز کاهش دما هوا از سمت شمال غرب و غرب کشور، از اوایل شب تدریجا بر روی مناطق بیشتری از استان های واقع در غرب کشور بارندگی ها به شکل برف نمایان خواهد شد.  هسته بارندگی ها طی روز جمعه بر روی نیمه جنوبی آذربایجان شرقی، جنوب غرب آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، شمال شرق خوزستان خواهد بود. طی روز شنبه 27 بهمن 97، گستره بارندگی ها بر روی بسیاری از مناطق کشور وسیعتر خواهد شد. بیشتر مناطق کشور بجز جنوب شرق کشور درگیر بارندگی ها خواهد بود. در شمال غرب، شمال زاگرس و دامنه های واقع در غرب و جنوب غرب کشور بارندگی ها به شکل برف خواهد بود. هسته های اصلی بارندگی طی این روز بر روی شمال غرب کشور شامل استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، غرب گیلان و در جنوب غرب کشور برای استان های لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویراحمد، فارس  و بوشهر خواهد بو که در این مناطق به سبب شدت بارندگی ها احتمال آبگرفتگی معابر عمومی و سیلابی شدن مسیل ها وجود دارد. بارندگی ها بتدریج از اواسط وقت به نواحی مرکزی کشور و سپس به شرق و شمال شرق کشور نیز کشیده خواهد شد و همزمان ریزش ها بر روی غرب کشو به اتمام خواهد رسید.  روز یکشنبه 28 بهمن 97 از شدت و گستره بارندگی ها در سطح کشور کاسته خواهد شد، بارندهای پراکنده ای بر روی مناطقی از نیمه شرقی، جنوبی و غرب کشور پیش بینی می شود. 

تحلیل شرایط جوی کشور طی دهه انتهایی بهمن و دهه نخست اسفند ماه 97 (با نگاهی بر فازهای AO/NAO/PNA و MJO) از منظر ECM و CFSv2.0

---

الگوی آرایش تراز میانی جو طی دهه آخر بهمن و دهه نخست اسفند ماه 97 شاهد تحولاتی ست که در طی آن شرایط آب و هوایی کشور بر روی دو عنصر دما و بارش تاثیر گذار خواهد بود. طبق خروجی مدل CFS v2.0 طی دهه آخر بهمن ماه 97 منطقه فعالیت گردش سیکلونی بر روی حوزه مدیترانه شرقی با ناحیه آنومالی ارتفاع منفی بر روی سرتاسر نیمه شرقی مدیترانه و شمال شرق آفریقا سبب گسیل امواج ناپایدار به سمت منطقه می گردد. آرایش خطوط هم ارتفاع به صورت شیب جنوب غربی - شمال شرقی نشان دهنده ایجاد الگوی بارانزا طی دهه آخر بهمن 97 می باشد. بر روی سرتاسر عرض های شمالی اوراسیا حاکمیت پشته پرفشار سبب ایجاد شرایط بند آئی و درنتیجه ماندگاری سامانه های بر روی منطقه می باشد. لذا طی دهه انتهایی بهمن ماه 97 بارندگی ها در بیشتر مناطق با تمرکر بر روی بخش های غربی، جنوبی، شرقی و شمال شرقی تداوم خواهد داشت. 

طی دهه نخست اسفند ماه با تاثیر گذاری فاز های مثبت شاخص های AO/NAO توام با فاز منفی PNA ورتکس قطبی بر روی اوراسیا تقویت شده و پایین سوئی آن بطرف حوزه کاسپین موجب ایجاد گردش سیکلونی (چرخندی) بزرگ مقیاس بر روی غرب آسیا خواهد شد. با این شرایط منطقه پشته پرفشار به سوی غرب و بر روی اروپا جابجا می گردد و خطوط هم ارتفاع پایین سوی را به سمت عرض های جنوبی نشان می دهند. بر روی منطقه جنوب غرب آسیا گسترش فرود ورتکس با تراف فعال جنوب مدیترانه شرقی - شمال شرق آفریقا پیوند خورده و منطقه تحت حاکمیت کم ارتفاع ستون جو قرار می گیرد. 

آرایش خطوط هم ارتفاع نشان دهنده کاهش شیب گرادیان جنوب غربی - شمال شرقی بر روی فلات ایران می باشد. 

هشدار درجه 5 ( بالاترین سطح): پتانسیل رخداد سیلاب های مخرب در جنوب غرب، جنوب، نواحی مرکزی، شرق و شمال شرق کشور

---

سامانه ای که از اواسط وقت دیروز آثار فعالیت آن بر روی بخش های غربی کشور به شکل بارش باران و برف آغاز شد، یک ناوه کمفشار بریده ای ست که دامنه تراف آن وسیع می باشد، به عبارت دیگر در حالی که مرکز چرخند آن بر روی عرض های بالای 40 درجه شمالی واقع شده اما امتداد ترف آن تا بخش های جنوبی شبه جزیره عربستان می رسد. حداکثر آنومالی منفی ارتفاعی آن بر روی حوزه دریا خلیج فارس واقع می گردد. به همین سبب منطقه خلیج فارس و استان های جنوبی کشور تحت تاثیر حداکثر تاوایی ناوه واقع می باشند که شدیدترین بارندگی های یک سامانه در این ناحیه واقع ست. 

الگوی آرایش تراز فوقانی جو نشان می دهند با حرکت سامانه به سمت شرق، میزان سرعت در هسته روباد جنب حاره بر روی شمال دریا سرخ فزونی می یابد و بتدریج محور روباد جت استریم از خلیج فارس بر روی جنوب ایران واقع می گردد، تشدید هسته سرعت روباد باعث افزایش میزان سرعت شاخه نزولی سلول هدلی بر روی منطقه می گردد و از طرف دیگر منطقه خلیج فارس و استان های جنوبی کشور تحت منطقه چپ خروجی جت استریم واقع می گردند در نتیجه این شرایط واگرایی در لایه های فوقانی افزایش یافته و با منطبق شدن منطقه تاوایی ضلع جنوبشرقی ناوه،  صعود هوا در سطوح جو این منطقه تشدید می گردد.

این صعود قوی جریانات هوا با گسترش زبانه های کمفشار به دلیل ساختار دینامیکی ناوه به همراه گسیل مقادیر زیادی رطوبت از عرض های جنوبی در مسیر همگرایی به سمت منطقه جنوب ایران موجبات ریزش های فراوان و قابل توجهی در این منطقه طی روز های یکشنبه تا سه شنبه پیشرو فراهم خواهد آورد.

نقشه پیش بینی بارش تجمعی 60 ساعته طی اواسط وقت روز یکشنبه 21 لغایت اوایل وقت روز چهارشنبه 24 بهمن ماه 97 نشان دهنده پوشش بارش های قابل توجه بر روی بیشتر استان های جنوبی کشور می باشد؛ استان های بوشهر، فارس، کرمان، هرمزگان و نیمه شمالی سیستان و بلوچستان تحت بارندگی های قابل توجه و سیل آسا واقع خواهند شد. بالاترین میزان بارش ها بر روی بخش شمالی استان هرمزگان و نواحی از نیمه جنوبی فارس با بیش از 110 میلی متر در 60 ساعت پیش بینی می شود. سایر مناطق استان های یاد شده با بیشینه بالاتر از 65 میلی متر در 60 ساعت مقادیر بارندگی ها برآورد می گردد. 

هشدار درجه 4 (سطح بالا) نسبت به وقوع سیلاب های مخرب در جنوب غرب، جنوب، شرق و شمال شرق کشور

---

نقشه های هواشناسی از نفوذ یک ناوه عمیق به روی کشور خبر می دهد که به سبب ایجاد شرایط بندال جو از سرعت نسبتا کمی برخوردار بوده  و نزدیک به یک هفته بر روی کشور فعال خواهد بود فعالیت سامانه از 2 شاخه شمالی و جنوبی تشکیل یافته که همزمان بر روی کل کشور سبب رخداد بارندگی خواهند شد. یکی از امواج بخش شمالی ناوه از اواسط وقت روز جمعه تا روز شنبه بر روی نواحی غربی - شمالی کشور فعال می باشد. طی روز  یکشنبه فعالیت این امواج در شمال کشور به اتمام رسیده و بتدریج با تقویت جریانات مرطوب جنوبی از سمت خلیج فارس و ورود هسته اصلی سامانه به روی کشور، بارندگی ها از سمت جنوب غرب تشدید می گردد. طی روز دوشنبه بارش ها معطوف به حوزه خلیج فارس، استان های بوشهر، فارس، خوزستان، هرمزگان، کرمان، بخش های مرکزی، دامنه های البرز، سواحل خزر و بخش های شرقی می باشد. روز سه شنبه گستره بارش ها بر روی سرتاسر مرکز و نیمه شرقی متمرکز می باشد. هسته بارندگی ها طی روز سه شنبه بر روی شمال شرق، شرق، جنوب شرق و جنوب و نواحی از مرکز کشور می باشد.

الگوی مجموع بارش طی مدت فعالیت سامانه بارش طی 20 الی 24 بهمن ماه نشان دهنده گستردگی چتر بارش های سامانه بر روی کشور می باشد و میتوان با قاطعیت گفت که هیچ استانی از کشور محروم از بارندگی های این سامانه نخواهند بود. این الگو نشان می دهد که هسته بارندگی در این مدت بر روی میانه غرب، جنوب غرب، جنوب و نیمه شرقی کشور خواهد بود. در این مناطق با توجه به شدت بارش ها، پتانسیل وقوع سیلاب های مخرب وجود دارد لذا اتخاذ اقدامات پیشگیرانه جهت به حداقل رسیدن خسارات بر روی استان های یادشده ضروری می باشد. 

همچنین بر روی مناطق مرکزی و ارتفاعات البرز بارندگی های موثری در طی فعالیت ناوه مذکور پیش بینی می شود.