استفاده از استالاگمیتهای شکل گرفته در زیر زمین برای مطالعه ی آب و هوای سطح،عجیب به نظر میرسد اما استالاگمیتها توسط آب حاصل از بارش روی غار شکل میگیرند.با اندازه گیری لایه های مینرال موجود در استالاگمیتها،تغییر در مقدار بارش میتواند برای صدها سال بازسازی شود.مطالعه ی استالاگمیتهای جمع آوری شده از یک غار دور افتاده در خاورمیانه روشن ساخت که خشکسالیهای اخیر خیلی شدیدتر از آنچه که سابقا تصور میشد بوده است و احتمالا فاکتوری مکمل در آشفتگیهای سوریه به شمار میرود.
در این راستا یک تیم تحقیقاتی از جانب دانشگاه ردینگ به عراق سفر کرد تا این استالاگمیتها را جمع آوری کند واز آنها برای بازسازی جزئیات آب و هوایی شرق خاورمیانه (منطقه هلال حاصلخیز(محل نخستین کشت در تمدنهای باستان هزاران سال قبل))در طول 2400 سال اخیر استفاده کند

در بالا نقشه شدت خشکسالی منطقه هلال حاصلخیز و محل غار(ستاره قرمز رنگ) آمده است
نتایج حاصل از بازسازی داده ها و مقایسه ی آنها با داده های از پیش ثبت شده از میزان بارش سالهای متوالی نشان داد که خشکسالیهای مصیبت بار 1998-2000 و 2007-2010 ناحیه،شدیدترین خشکسالیها در 1100 سال اخیر بوده اند.محققان همچنین دریافتند که اثرات این خشکسالیها توسط آب و هوایی که به طور پیوسته از قرن دهم میلادی خشکتر شده بدتر هم شده است اگرچه مدلهای آب و هوایی موفق به شناسایی چگونگی رفتار بارشی برای بیش از 800 سال اخیر نشدند

مطالعه اخیر محققان ناسا نشان میدهد که خشکسالی اخیر که از 1998 در شرق مدیترانه آغاز شده بدترین خشکسالی در 9 قرن گذشته است دانشمندان تاریخچه خشکسالی در کشورهای حاشیه شرقی مدیترانه را با مطالعه حلقه های تنه درختان به عنوان بخشی از یک تلاش برای شبیه سازی آب و هوای منطقه مورد استفاده قرار دادند حلقه های نازک نشاندهنده ی سالهای خشک و حلقه های زخیم نشانگر زمانی هستند که آب فراوانی در دست بوده است علاوه بر شناسایی خشکترین سالها،تیم کاوشگر الگوهایی را در توزیع جغرافیایی خشکسالی کشف کردند که ردیابی فاکتورهای اساسی در ایجاد خشکسالی را در این ناحیه ممکن نموده است.داده های استخراج شده از حلقه های تنه درختان محدوده ی طبیعی نوسان خشکسالی در شرق مدیترانه را نشان میدهند که به دانشمندان اجازه میدهد تا خشکسالیهای ایجاد شده توسط عامل انسانی(گرمایش جهانی) را از خشکسالیهای ایجاد شده توسط عوامل طبیعی متمایز کنند این تحقیقات بخشی از اقدامات ناسا برای ارتقاع مدلهای کامپیوتری است که آب و هوای آینده را شبیه سازی میکنند
اهمیت تغییر اقلیم از نوع انسانی(گرمایش جهانی) ما را ملزم به درک حداکثر دامنه تغییرپذیری طبیعی اقلیم میکند اگر ما به وقایع اقلیمی اخیر در شرق مدیترانه نگاه کنیم و شروع کنیم به توجه به ناهنجاریهایی که خارج از این دامنه ی تغییرپذیری طبیعی اقلیم هستند میتوانیم با اعتماد به نفس بیشتری بگوییم که این سری وقایع خاص 2 دهه ی اخیر در این ناحیه سهمی از تغییرات اقلیمی ایجاد شده به وسیله ی انسانند
کوک و همکارانش اطلس خشکسالی جهان قدیم را که حاوی داده های پردازش شده ی کامپیوتری از حلقه های بریده شده ی درختان بود به کار بردند تا بهتر شدت و توالی خشکسالیهای شرق مدیترانه را تفسیر کنند آنها همچنین نمونه هایی از حلقه های درختان زنده و مرده را از سراسر ناحیه شامل کشورهای شرق مدیترانه(ترکیه-عراق-سوریه-اردن-ایران-افغانستان-لبنان) به کار گرفتند اطلاعات این حلقه ها برای بازسازی الگوهای خشکسالی جغرافیایی در هزار سال گذشته به کار گرفته شد،تیم تحقیق دریافت که خشکسالیهای مشخص شده در حلقه های تنه درختان با اسناد تاریخی نوشته شده در مورد خشکسالیهای آن زمان مطابقت دارد
و اما نتایج جالبی که طی این بررسی حاصل شد
نتایج نشان دادند که هر چند دامنه تغییرات دوره های خشک و مرطوب در این 900 سال خیلی گسترده بوده اما خشکسالی اخیر از 1998 تا کنون به طرز برجسته ای 50 درصد از خشکترین دوره ی 500 سال اخیر خشکتر !!!!! و20 درصد از خشکترین دوره 900 سال اخیر خشکتر بوده است!!!!
مطالعه ی این ناحیه بزرگ به تیم تحقیقاتی اجازه دادکه نه تنها تغییرات اقلیمی را در طول زمان ببیند بلکه نوسان جغرافیایی توزیع خشکسالی را نیز در سراسر ناحیه مدیترانه مطالعه کند به بیان دیگر آیا زمانی که شرق مدیترانه در خشکسالی است غرب ناحیه هم در خشکسالی خواهد بود؟پاسخ از 2 منظر قابل تامل است توالی و شدت جغرافیایی خشکی بر طبق داده های گذشته در اکثر موارد پاسخ بله را منعکس میکند اما در مورد هزاره ی سوم با در نظر گرفتن تغیی الگوهای آب و هوایی به واسطه تشدید تغییر اقلیم ناشی از گرمایش جهانی خیر! به عبارت دیگر در گذشته های دور زمانیکه شرق ناحیه در دوره ی خشک به سر می برده غرب ناحیه هم درجاتی از خشکسالی را نشان میداده اما در دوره جدید زمانی که شرق ناحیه دوره خشکی را سپری میکند غرب ناحیه به طرز شگفتی در بیشتر موارد وارد دوره نسبتا مرطوبی میگردد نقشه اول ناهنجاری آب ذخیره آب زمینی را از 2002 تا 2016 نشان میدهد که کاملا گویای این مطلب است نقشه دوم هم ناهنجاری بارش دوره 1998تا 2016 را برای دوره سه ماهه ی طلایی دسامبر ژانویه ومارس نشان میدهد هر دو نقشه ناهنجاری منفی را در ناحیه بررسی تداعی میکنند در حالی که در غرب ناحیه وضعیت به نسبت بهتری حاکم است
تغییرات بارش دوره ی دسامبر تا مارس نسبت به میانگین بلندمدت برای دوره 1998-2016


به این ترتیب آنها دریافتند زمانیکه جنوب ناحیه مدیترانه دوره خشکی را می گذراند شمال ناحیه وارد دوره مرطوبتری میشود این الگوهای شمالی-جنوبی و شرقی-غربی به تیم کمک کرد تا شرایط اقیانوسی و اتمسفری منجر به ایجاد دوره های خشک و مرطوب را در شرق مدیترانه ترسیم کنند به گفته محققان ناحیه شرق مدیترانه ناحیه ای است که اجماع مدلها پیش بینی کرده اند که به سمت خشکتر شدن خواهد رفت
4 الگوی گردش جوی اصلی که در ایجاد خشکسالی در ناحیه موثرند الگوی اطلس شمالی nao الگوی شرق اطلس eaالگوی شمالگان ao و الگوی شرق اطلس غرب روسیه eawr هستند این الگوها به نحو فزاینده ای به شرایط اقیانوسها وابسته اندفازهای دوره ای آنها در قالب معادلات جوی تعیین کننده اصلی رفتار جریانات هوا مثل طوفانها-دوره های سرد و گرم و خشک و مرطوب در ناحیه است کاوشهای کوک و همکارانش نشان میدهد که رفتار این شاخصها در طول دوره خشکسالی اخیر نسبت به آنچه که ما در رکوردهای گذشته میبینیم متفاوت بوده است که به این معنیست که ناحیه شرق مدیترانه یکی از نواحی است که با کاهش بارش دوره ی سرد سال و افزایش ملموس دما در این دوره نسبت به بلند مدت تبخیر بیشتر از خاک و در نتیجه خشکی بیشتری را تجربه میکند و یکی از نواحی است که بیشترین سهم را از نتایج مخرب گرمایش جهانی میبرد پروژه رکوردهای 900 ساله ی توزیع خشکسالی در شرق مدیترانه یکی از مطالعات مهمدر تصحیح مدلهای کامپیوتری است که برای پیش بینی خطر خشکسالی در قرن اخیر به کار گرفته شده
دو الگوی معرف خشکی نسبی دوره ای در دهه های اخیر
nao neg,ao pos,eawr neg-------شرایط گرم وخشک روی نواحی شرقیتر مدیترانه مثل ایران و افغانستان-عراق
nao pos,ao neg,eawr pos-------سرمای شدید در کشورهای شرقیتر مدیترانه(شرایط سرد و خشک
پیش بینی های صورت گرفته نشان می دهند، طی روزهای پنجشنبه تا صبح روز جمعه در سطح کشور جوی آرام و توام با هوایی صاف و آفتابی خواهیم داشت.
تحلیل نقشه های هواشناسی بیانگر آن می باشد که طی روزهای آینده با حرکت به سمت انتهای هفته شرایط برای تشکیل یک موج کوتاه و نفوذ آن از سمت شمال غرب کشور فراهم می گردد، عبور امواجی از بخش های شمال غرب،شمال زاگرس، سواحل دریا خزر، دامنه های البرز به سمت شمال شرق کشور موجب رشد ابر، در برخی ساعات وقوع رگبار باران، با احتمال رعد و برق خواهد بود.

یکی از این امواج کوتاه از اواسط وقت روز جمعه از سمت غرب و شمال غرب وارد کشور شده و تا اوایل وقت روز شنبه 19 فروردین 96 بر روی بخش هایی از شمال غرب، شمال زاگرس، دامنه های البرز غربی و تا حدی مرکزی را تحت تاثیر خودش قرار خواهد داد، رشد ابر، در برخی ساعات رگبارهای باران، احتمال رعد و برق وجود خواهد داشت. روز شنبه جوی نسبتا آرام حاکم خواهد بود در پاره ای از نواحی شمال غرب، دامنه های البرز و بخش هایی از شمال شرق کشور وقوع بارش های همرفتی و ناحیه ای وجود خواهد داشت.
ضمن تبریک به مناسبت فرارسیدن فرخنده نوروز 1396 و آرزوی سالی سرشار از سلامتی و موفقیت برای شما همراهان همیشگی، پیش بینی وضعیت آب و هوای کشور در ایام نوروز را به سمع و نظر شما خوبان می رسانیم:
شرایط تراز Z500 طی نیمه اول فروردین 1396
طی نیمه اول ایام نوروز 1396 با تقویت ساختار پر ارتفاع تراز 500 hpa بر روی اروپا، جریانات معمول غربی از نوار جنب حاره جنوب دریا مدیترانه و دریا سرخ از یکسو و ریزش مداوم جریانات در سمت راست ساختار الگوی بلاکینگ بر روی جنوب غرب آسیا و خاورمیانه از سوی دیگر موجب تمرکز و تقویت توده هوای ناپایدار و تداوم بیشتر مرکز سامانه را در پی خواهد داشت که امواج متعدد ناشی از آن در طی نیمه اول نوروز 1396 کشور ما را به طور متناوب تحت تاثیر قرار خواهد داد و در بیشتر روزهای نیمه اول نوروز موجب بروز پدیده بارش باران در نواحی سردسیر و گردنه های برفگیر موجب کولاک و برف خواهد شد. در برخی از نواحی کشور شدت بارش ها بسیار بالاتر از سایر نواحی خواهد بود و موجب خواهد شد که در برخی از مناطق غرب، جنوب غرب، جنوب و نواحی از شرق کشور موجب بروز آبگرفتگی و بالا آمدن سطح آب روخانه ها گردد.
بر اساس نقشه های پیش یابی و آینده نگری طی ایام نوروز 1396 کشور بطور متناوب تحت تاثیر امواج متعدد و ناپایدار ناشی از توده هوای اقیانوس اطلس واقع خواهد شد که ماحصل آن وقوع بارش باران و در نواحی سردسیر ریزش برف در مناطق مختلف کشور خواهد شد. عمده بارش های کشور در طی این مدت بر روی نیمه غربی، سواحل دریا خزر، دامنه های البرز، شمال شرق و نواحی از جنوب کشور خواهد بود. استان هایی که در طی ایام نیمه اول نوروز 1396 شاهد بارش های قابل توجه و بارزی خواهند بود عبارتند از استان های: جنوب استان آذربایجان غربی، شرقی و ادربیل، بیشتر استان های واقع در دامنه های زاگرس،ایلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، بوشهر، فارس، کرمان، هرمزگان، نیمه غربی استان اصفهان، سواحل دریا خزر شامل گیلان، مازندران، ارتفاعات گلستان، در شمال شرق کشور خراسان شمالی، رضوی و بیشتر نواحی استان خراسان جنوبی و سر انجام استان های وافع در حاشیه البرز جنوبی از جمله زنجان، قزوین، البرز، تهران و قم.
مسافرینی در استان هایی همچون ایلام، لرستان، کهکیلویه و بویر احمد، چهارمحال و بختیاری، فارس، کرمان و همچنین خراسان جنوبی به دلیل شدت بالای بارش ها در طی نیمه اول نوروز 1396 باید نسبت به وضعیت آب و هوا اطلاعات کافی را دریافت نموده در هنگام بارندگی از اتراق در حریم رودخانه ها و مسیل های آبی جدا خودداری کرده و به نواحی امن جابجا گردند چرا که با توجه به حجم بارندگی هایی که در طی نیمه اول نوروز در این مناطق خواهیم داشت امکان آبگرفتگی و حتی سیلابی شدن مسیل ها و طغیان رودخانه ها وجود خواهد داشت.
به رانندگانی که قصد عزیمت به سمت جاده های کوهستانی البرز و زاگرس را دارند، آگاه باشید که در طی نیمه اول نوروز 1396 در اکثر مناطق استان های واقع در شمال غرب، شمال زاگرس، دامنه های مرکزی در جنوب غرب کشور، ارتفاعات مرکزی استان کرمان و همچنین دامنه های واقع در استان های قزوین، البرز، تهران، شمال سمنان و نواحی مرتفع جنوبی استان های حاشیه دریا مازندران شاهد ریزش برف، در برخی مناطق وقوع کولاک، اختلال در تردد خواهد بود. این شرایط برنامه ریزی در سفرهای نوروزی و داشتن آمادگی لازم از جمله تجهیزات زمستانی و لباس گرم را در جهت مدیریت شرایط مذکور لازم و ضروری می سازد.
بطور کل به مسافرانی که قصد دارند در تعطیلات نوروز امسال به یکی از مناطق واقع در غرب و جنوب غرب کشور، جنوب، شمال شرق و نوار شمالی کشور عزیمت کنند توصیه اکید می گردد، جهت آمادگی لازم برای سفر خود از آخرین اطلاعات راه ها و وضع آب و هوای مسیر و مقصد خود مطلع گردند و وسایل و امکانات لازم را همراه داشته باشند.
ادامه مطلب ...بر اساس نقشه های هواشناسی و پیش یابی، طی 14 روز آینده کشور تحتت اثیر امواج ناپایدار متعددی قرار خواهد داشت که رهاورد آنها بارش در بخش های مختلف کشور خواهد بود. عبور متناوب توده های آب و هوایی شرایط آب و هوایی به نسبت متغییری را در سطح کشور ایجاد خواهد نمود، این تغییرات در عناصر دما و بارش به خوبی لمس خواهند شد. طبق آنچه که در آخرین خروجی اسمبل مدل آب وهوایی ECMWF نمایه Control دریافت کردیم، هسته های اصلی بارندگی طی 14 روز آینده منتهی به 4 روز نخست سال 1396، بر روی شمال غرب، دامنه های جنوب غربی استان آذربایجان غربی، دامنه های زاگرس (بویژه در جنوب غرب کشور)، دامنه های البرز و همچنین نواحی از جنوب شرق و دامنه های جنوب شرقی زاگرس به چشم می خورد. اگر بخوایم در این خصوص نام استانی را اشاره داشته باشیم می توانیم به استان هایی همچون: آذربایجان غربی، شرقی، کردستان، کرمانشاه، همدان، ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، نواحی از شمال غرب فارس، مناطقی از سیستان و بلوچستان، کرمان و همچنین در دامنه های البرز استان های قزوین، البرز، تهران و نواحی کوهستانی البرز شرقی و استان خراسان رضوی در شمال شرق کشور را اشاره نمود.
در نقشه ذیل مجموع بارش بر حسب اینچ طی شنبه 21 لغایت جمعه 27 اسفند ماه 95 مشاهده می شود (برای مشاهده در ابعاد بزرگتر بر روی نقشه کلیک نمائید).
در نقشه ذیل نابهنجاری میانگین دمای 7 روزه بر حسب سلسیوس طی شنبه 21 لغایت جمعه 27 اسفند 95 (برای مشاهده در ابعاد بزرگتر بر روی نقشه کلیک نمائید).
همانطور که در نقشه های مجموع بارش و میانگین دمای 7 روزه طی هفته پایانی اسفند ماه و سال 1395 مشاهده می شود، بر روی عروض 45 تا 65 درجه شمالی اوراسیا شامل بخش وسیعی از آسیا میانه، مرکزی، غربی و اروپای مرکزی منطقه سراسری از بارش های تجمعی کمتر از نواحی مجاور دیده می شود که به همراه گسترش هوای گرمتر از نرمال بر روی بخش وسیعی از اوراسیا آب و هوای گرمتر و کم بارشی را طی این مدت برای نواحی مذکور به ارمغان می آورد. دلیل این شرایط بسط و توسعه مراکز پر ارتفاع در لایه های میانی جو در سرتاسر منطقه عرض معتدله می باشد، که با همپیوندی فرابار سیبری با پرفشار مهاجر غربی کمربندی سرتاسری را در اوراسیا به ارمغان خواهد آورد. پرفشار از زیر و پر ارتفاع از لایه های بالاتر جو واچرخندی عمیقی را در این مناطق سبب خواهد شد که پیامد آن را به شکل دریافت بارش های کمتر و هوایی به نسبت گرمتر از نرمال این موقع از سال در منطقه اوراسیا شاهد خواهیم بود.
این اتفاق برای نواجی جنوبی اروپا و حوضه دریا مدیترانه به سمت جنوب غرب آسیا، گسترش جریانات بارشی و در نتیجه شرایط مرطوب تر از نرمال خواهد بود. این وضعیت را میتواند از جریانات الگوی سیکلونی بر روی عرض جنب حاره بواسطه حضور مراکز معتدد ناوه کم ارتفاع مشاهده نمود. این ناوه ها در جنوب غرب آسیا میتواند با زبانه های توده هوای کمفشار سطح دریا در حوضه دریا سرخ ارتباط برقرار کرده و تشکیل جبهه های بارشزا و فعالی رادهد. وجود زبانه های توده هوای پرفشار به صورت کمربند سرتاسری در سطح زمین بر روی عرض های شمالی اوراسیا، شبه قاره هند، پاکستان، دریا عرب به صورت فشار سطح دریا فراتر از نرمال و گسترش زبانه های توده هوای کمفشار بر روی پهنه آبی دریا مدیترانه، سرخ، شبه جزیره عربستان و سطح پهنه فلا ت ایران شرایط مساعدی را به جهت الگوهای شیب فشاری و الگوی جریان تراز نزدیک به سطح زمین فراهم خواهد آورد.
ادامه مطلب ...