آژانس آب و هوای ایران
مرکز پیش بینی تخصصی آب و هوا
آژانس آب و هوای ایران
مرکز پیش بینی تخصصی آب و هواتحلیل وضعیت الگوی آب و هوای ماه نوامبر 2018 (شماره 2: تحلیل خروجی مدل ECMWF-EPS)
در پست (دوشنبه 23 مهر 1397 ساعت 00:33) تحلیل وضعیت الگوی آب و هوای ماه نوامبر 2018 را بر اساس خروجی مدل TCC بیان کردم (اینجا را ببینید)، حال به بررسی الگوی های آب و هوایی بررسی الگوهای بلند مدت طی یکماهه نوامبر 2018 می پردازیم:
اولین نکته در خروجی مدل ECM از استقرار پشته پرفشار عمیق که منجر به بلاک جریانات معمول آب و هوای غربی در عرض های شمالی بر روی اروپا می گردد، حکایت دارد. ساعتگردی مداوم بر روی منطقه پرفشار اروپا سبب شارش های سرد شمالی بر روی آسیا میانه تا خاورمیانه شده، بر روی این منطقه تشکیل ناوه عمیق آسیا میانه و الگوی چرخندی کم ارتفاع بر روی شمال دریا سرخ - شرق مدیترانه موجب الگوهای سرد و همچنین جریانات مرطوب جنوبی در منطقه و ایران می گردد. چنین به نظر می رسد که چرخندی بر روی دریا سرخ از عرض های شمالی تحت جریانات سرد شمالی -شمال شرقی و از جنوب با گسترش هوای گرم جنوبی همراه بوده و به دلیل عقب نشینی جنوبسو و جایجایی مداریِ شرقسوی مرکز پرارتفاع جنب حاره بر روی دریا عرب، الگوهای بادمداری شرقوزان بر روی آب های جنوبی (دریا عرب و شمال اقیانوس هند) تقویت و سرانجام از مسیر دریا سرخ با جریانات جلویِ کم ارتفاع مذکور همگرا می گردد. همگرایی بر روی دریا سرخ سبب فعال و عمیق شدن جبهه های بارندگی بر روی مسیر شمال شرق آفریقا - زاگرس می گردد. به عبارت دیگه گذر امواج کم ارتفاع در لایه تراز میانی جو با همراهی رطوبت دریا سرخ موجب گسترش منطقه بارندگی از دریا سرخ به سمت فلات ایران می گردد.
سیمای الگوی بارش یکماهه نوامبر از خروجی مدل EPS نمایه اسمبل نشان می دهد کهطی یکماهه نوامبر 2018، ما با دو هسته بارشی مواجه خواهیم بود: یک هسته بر روی سواحل دریا خزر و هسته دوم بر روی جنوبغرب کشور متمرکز بر دامنه های زاگرس جنوبغربی. ویژگی دوم دیگر گستردگی بارندگی ها بروی کشور (به استثنای جنوبشرق) می باشد. بطور کلی عمده بارندگی ها در نیمه غربی - شمالی کشور متمرکز خواهد بود. هسته های بارندگی در نیمه جنوبی کشور بر روی ارتفاعات کرمان، نیمه شمالی استان های فارس و بوشهر، شمال خلیج فارس و جنوب غرب کشور می باشد.
ادامه مطلب ...هُرمِ پدیده فون، دمای گنبد کاووس را به 39 درجه رساند، توده هوا گرم به طرف شرق، به عقب رانده می شود...
همانطور که اطلاع رسانی شده بود و امروز از خیلی از ایستگاه های واقع در نوار ساحلی دریا خزر به ثبت رسید، هوا گرم کاملا تابستانی بر روی سواحل خزر بود. گرمترین منطقه در این بخش در تاریخ پنجشنبه 3 آبان 97 گنبد کاووس با دمای 38.5 درجه سیلسیوس گزارش شد که دمای استثنایی در این موقع از سال محسوب می گردد. هوا گرم حاکم بر روی سواحل دریا خزر موجب ایجاد آنومالی (انحراف نسبت به شرایط عادی) حدودا 9 الی 11 درجه دما نسبت به شرایط عادی این موقع از سال گردید. اگر بخواهیم از هر استان ساحلی دریا خزر چند نماینده گرمترین ایستگاه ها را نام ببریم می توان در استان گیلان به رودسر و لاهیجان با 37 درجه، رشت 36 درجه، در استان مازندران ساری و آمل با 35 درجه و در استان گلستان بعد از گنبد کاووس می توان به اینچه برون، کلاله، انبارالوم و مینودشت با 37 درجه اشاره داشت.
طبق مدل های هواشناسی که از روزهای قبل بررسی نموده ایم و با عنایت به آخرین خروجی مدل های هواشناسی این هوای گرم به تدریج به سمت شرق جابجا خواهد شد، بنابر این هوا گرم بر روی استان گیلان بتدریج تضعیف خواهد شد و فردا بعد از ظهر بتدریج از سمت غرب دریا سوی جریانات تغییر خواهد کرد، بنابر این استقرار هوای گرم و حرکت آن به سمت شرق بر روی نواحی شرقی مازندران، گلستان و استان های واقع در شمال شرق کشور را انتظار داریم.
همانطور که در نقشه ملاحظه می گردد، فردا جمعه بعد از ظهر هوای گرم به سمت شرق سواحل و بر روی شمال شرق کشور استقرار خواهد داشت. الگوهای دمایی برای روز جمعه بیشینه 36-38 درجه سلسیوس را بر روی نواحی جلگه ای گلستان پیش بینی می کنند که هوای گرم و تابستانی را نشان می دهد. از اینرو همچنان توصیه می شود تا عادی شدن شرایط دمایی از افروختن آتش در سطح جنگل ها خودداری و قبل از ترک تفرجگاه ها از خاموش شدن آتش اطمینان کامل حاصل گردد.
از بعد از ظهر روز جمعه بتدریج با نفوذ زبانه های توده هوای پرفشار بر روی سواحل دریا خزر و تغییر سوی جریانات از سمت غرب دریا افت دما تدریجا آغاز خواهد شد، این افت دما تا اوایل هفته آینده بر روی کرانه های دریا خزر تداوم خواهد داشت، ورود هوای سرد موجب افت دما بین 15 الی 17 درجه در استان گلستان و 10 الی 15 درجه دما هوا بر روی استان های گیلان و مازندران خواهد شد.
گرمای تابستانه پنجشنبه تا جمعه میهمان سواحل خزر و شمال شرق، وقوع سیلاب در برخی استان ها، افت شدید دما تا اواسط هفته آتی
هشدار درجه 4 به نواحی غرب و جنوبغرب کشور، استان های حاشیه نوار غربی، جنوب غربی و نیمه شمالی خلیج فارس از پنجشنبه تا روز شنبه 5 آبان 97 شاهد شدیدترین بارندگی ها خواهند بود که امکان آبگرفتگی معابر عمومی و سیلابی شدن مسیل ها وجود خواهد داشت. نواحی مرکزی و شمال شرق کشور با هشدار در جه 3 در روزهای یکشنبه و دوشنبه احتمال تجربه این شرایط را دارند.
شمال شرق کشور تا روز یکشنبه 6 آبان در برخی مناطق تا 20 درجه و بطور میانگین بین 15 تا 20 درجه افت شدید دما را تجربه خواهد کرد.
هشدار در خصوص امکان آتشسوزی در جنگل های استان های حاشیه دریا خزر به دلیل پدیده گرمباد طی روز های پنجشنبه و جمعه که دما ها در این مناطق تابستانی خواهد شد در شرق خزر (گلستان) امکان ثبت دماهای تا 37 درجه در برخی ایستگاه ها وجود دارد.
**************
بر اساس تحلیل های گذشته (پست جمعه 27 مهر 1397 ساعت 02:56 اینجا را ببینید و پست سهشنبه 1 آبان 1397 ساعت 01:00 اینجا را ببینید) با گسترش ناوه ورتکس قطبی به روی اروپا و چرخندی آن شاخه ای از تراف حاصل از آن طی روزهای آینده از کشور عبور نموده و با همراهی جریانات جنوب غربی کشور سبب رخداد بارش های وسیع و فراگیر در بیشتر مساحت کشور خواهد شد. سپس از اواسط هفته با تشدید بلاکینگ جریانات در عرض های بالا جغرافیایی سلول بسته ای شکل خواهد گرفت که موجب تداوم ناپایداری ها و بارش بر روی کشور می گردد. از اینرو از فردا پنجشنبه 3 آبان 97 وارد یک دوره بارندگی در سطح کشور خواهیم شد که انشاالله موجبات بارندگی خوبی را بر روی مناطق مختاف کشور فراهم خواهد آورد. ضمن تشدید ناپایداری ها دما هوا بتدریج با شروع ناپایداری های جوی از سمت غرب و شمال کشور رو به کاهش می گذارد و چهره ای کاملا پاییزه را به خود خواهد گرفت و با افت بر روی دامنه ها و ارتفاعات واقع در شمال غرب و دامنه های رشته کوه البرز سفید پوش خواهد شد.
نکات برجسته:
- آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، خوزستان، غرب اصفهان، چهارمحال و بختیاری، کهیلویه و بویراحمد، بوشهر، گیلان، مازندران، گلستان، خراسان شمالی و رضوی، شرق سمنان و اصفهان و نیمه غربی خراسان جنوبی و ارتفاعات کرمان اوج بارندگی ها سامانه را تشکیل می دهند. به دلیل شدت بارش ها طغیان آب رودخانه ها، آبگرفتگی معابر عمومی و ایجاد رواناب ها در مناطقی از این استان ها طی روز های پنجشنبه لغایت دوشنبه 7 آبان 97 پیش بینی می شود.
- جمعه 4 آبان 97؛ اوج بارش استان های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و لرستان بیشینه بارش پیش بینی می شود.
- شنبه 5 آبان 97؛ اوج بارش بر روی سواحل دریا خزر برای استان گیلان و بخصوص مازندران و گلستان، دامنه های مرکزی زاگرس و جنوبغرب کشور برای استان های لرستان، خوزستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویراحمد، فارس، بوشهر و آب های نیمه شمالی خلیج فارس شدت بارندگی ها را پیش بینی می کنیم،
- یکشنبه 6 آبان 97؛ شدت بارش ها در روز یکشنبه بر روی حد فاصل مرکز تا شمال شرق کشور پیش بینی می کنیم. استان های خراسان رضوی و شمالی، غرب خراسان جنوبی، شرق سمنان و اصفهان و شمال یزد پیش بینی می شود.
- دوشنبه 7 آبان؛ شدت بارندگی در مناطقی از مرکز و دامنه های جنوب شرقی زاگرس (کرمان) پیش بینی می شود.
- اوج افزایش دما هوا طی روزهای پنجشنبه و جمعه مورخ 3 الی 4 آبان 97 بر روی نیمه شمالی، بخصوص سواحل دریا خزر و شمالشرق کشور متمرکز می گردد. برای استان گیلان بین 30 تا 33 درجه، مازندران 32 تا 34 درجه و برای گلستان تا 37 درجه (برای مناطق شرقی مثل گنبد کاووس، مینودشت و ...) پیش بینی می کنیم.
- افت دما از روز جمعه 4 آبان 97 از سمت شمال غرب کشور آغاز و این کاهش دما هوا را تجربه خواهدکرد، و بتدریج تا روز های میانی هفته پیشرو بیشتر مناطق کشور شاهد کاهش ملموس دما هوا خواهند بود.
- بر روی سواحل خزر کاهش دمایی بین 10 تا 15 و برای شمال شرق کشور تا روز یکشنبه بین 15 تا 20 درجه کاهش دما هوا را خواهیم داشت.
انیمیشن ویدئویی بالا الگوی بارش 24 ساعته طی روز پنجشنبه 3 لغایت سه شنبه 8 آبان 97 مدل های ECM و GFS به نمایش در آمده ست. بنابر این به تشریح وضعیت بارندگی کشور می پردازیم:
نفوذ موج طوفانی بر روی منطقه؛ کشور درگیر بارندگی، کاهش دما، بارش برف در ارتفاعات و تندبادها از روز چهارشنبه تا یکشنبه 6 آبان 97
طبق اطلاع رسانی تخصصی که در پست مورخ جمعه 27 مهر 1397 ساعت 02:56 (اینجا را ببینید) بیان شد، از فردا سه شنبه 1 آبان ماه 97، با روند تشدید پشته پرفشار بر روی شمال اقیانوس اطلس، روند پدیده فرارفت سرد بر روی اروپای مرکزی - شرقی تا روزهای پایانی هفته جاری رویداده و نتیجه آن، گسترش ناوه ورتکس قطبی از عرض های شمالی اروپا بطرف نواحی جنوبی می باشد. منطقه ناوه عمیق اروپایی با گردش چرخندی (سیکلونی) خود از روز پنجشنبه شاخه ای از حد جنوبی خود را به کشور وارد نموده و تا روزهای اواسط هفته آینده با گذر از بخش های مختلف کشور با همراهی فرارفت رطوبت جنوبی موجبات بارندگی و افت ملموس دما هوا را رقم خواهد زد.
در انیمیشن ویدئویی ذیل روند تغییرات الگوی آرایش ارتفاع تراز میانی جو به همراه آنومالی طی 144 ساعت منتهی به یکشنبه 12 آبان 97 به نمایش درآمده ست. همانطور که مشاهده می شود از روز پنجشنبه با ورود شاخه ای دامنه کوتاه ناوه عمیق با حرکت پادساعتگرد آن به صورت مورب از راستای شمالی غربی به طرف بخش های غربی، سواحل دریا خزر، دامنه های البرز، شمال شرق، نواحی مرکزی و سپس دامنه های جنوبی زاگرس را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.
همانطور که ذکر شده با وارد شدن شاخه جنوبی ورتکس عمیق اروپایی به منطقه، تشدید گرادیان فشاری و دما در ستون جو، موجب برقراری شیب جنوب غربی و در نتیجه تقویت همگرایی دریا سرخ طی مدت فعالیت سامانه را سبب خواهد شد. نتیجه این شرایط گسیل رطوبت قابل توجه از عرض های جنوبی به درون فلات ایران و در نتیجه تغذیه رطوبتی مناسب در هنگام فعالیت تراف مورب سامانه مذکور می باشد. همانطور که ملاحظه می گردد، پشت سامانه هوای سردو خشک (به رنگ آبی) حاکمیت دارد و جلوی موج ناپایدار هوای گرم و مرطوب از جنوب به طرف شمال به درون فلات ایران فرارفت می نماید ( رنگ قرمز).
پیش بینی وضعیت دما و بارش کشور طی آبان ماه 1397 + ویدئو
مناطق غربی کشور به لطف رخداد پدیده النینو، وقوع فاز های منفی قطبی و شمال اطلس و در نهایت الگوی مناسب نوسان حاره ای mjo از بارندگی ها قابل توجهی نسبت به نرمال طی آبان ماه 97 برخوردار خواهند شد.
نکات برجسته:
- طی آبان ماه به دنبال الگوهای نصف النهاری جریانات در عروض معتدله، افزایش میزان پتانسیل رخداد بلاکینگ (بندآئی) عرض های جغرافیایی بالا پیش بینی می شود (فاز منفی ao و nao).
- رشته کوه زاگرس بارش های بالاتر از حد نرمال بلند مدت پیش بینی می شود(استان های آذبایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، لرستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، نواحی غربی اصفهان وحتی نیمه جنوبی استان کرمان)
- کردستان، بخش جنوب غربی آذربایجان غربی،کرمانشاه و ایلام را میتوان جز بالاترین میزان ناهنجاری مثبت بارندگی در طی آبانماه خواهند بود.
- پیش بینی ها در سواحل دریا خزر از عدم قطعیت بالایی برخوردار ست.
- بارندگی ها در قسمت های غربی دریا (استان گیلان) و اردبیل گرایش کمی نسبت به کاهش را نشان می دهد.
- ابتدای آبان ماه در سطح کشور بخصوص بر روی سواحل دریا خزر و بخش های شمالی کشور حاکمیت گرمای ناهنجار پیش بینی شده، اما بتدریج دوره های سرمایشی را بر روی کشور در بیشتر مناطق بخصوص در نیمه شمالی و حتی غرب کشور در ادامه ماه تجربه خواهیم نمود.
- حرکت امواج mjo و همبستگی آن با فاز enso الگوی مناسبی جهت افزایش میزان همگرایی دریا سرخ و گسیل رطوبت به داخل کشور در طی آبانماه (بخصوص نیمه اول ماه) را نشان می دهد.
الگوی نوسانات AO/NAO طی یکماه آینده گرایش به فاز منفی خود را نشان می دهد، بنابر این الگوی نصف النهاری جریانات جو نسبت به شرایط مداری حرکت توده های آب و هوای عرض های معتدله غالبیت خواهد داشت. زمانی که الگوی نصف النهار جریانات جو تقویت شوند، شرایط برای کشیدگی مسیر حرکت سامانه های آب و هوایی به سمت عرض های جنوبی تر فراهم آورده و میتواند مناطق جنب حاره را بیش از پیش متاثر سازد. تاثیر بعدی الگوهای نصف النهاری افزایش میزان پتانسیل رخداد بلاکینگ (بندآئی) عرض های جغرافیایی بالا و درنتیجه ایجاد شرایط آب و هوایی حاد (Severe) می باشد. در سیستم بلاکینگ، توده های آب و هوایی دارای حرکت کندی تری بوده و برای مدت بیشتری مناطق استقرار خود را متاثر می سازند. حتی در برخی موارد به شکل سلول بسته درآمده و در مواردی حتی به عقب (غربسو) حرکت می نمایند!!
پس با این توضیح باید در طی آبان ماه الگوهای آب و هوایی منطقه اوراسیا به صورت نصف النهاری ظاهر یابد و این یک نکته مهم برای منطقه ما محسوب می گردد چون با این شرایط مسیر عبور سامانه های آب و هوایی که باید از عرض معتدله حرکت کنند به سمت عرض های جنوبی تر جابجا شده و ما شانس بیشتری برای تاثیر گرفتن از این توده های آب و هوایی را خواهیم داشت.
پیش بینی الگوی آنومالی بارندگی تجمعی روزانه طی آبان ماه 97 بر حسب اینچ (هر اینچ 25 میلی متر) خروجی EPS مدل ECMWF همانطور که از انیمیشن ویدئویی ذیل مشخص می باشد طی آبان ماه ورود متوالی امواجی را به کشور خواهیم داشت که بر روی رشته کوه زاگرس موجبات بارش های بالاتر از حد نرمال بلند مدت را به ارمغان خواهد آورد، این خبر برای ساکنین استان های غربی کشور بسیار خوشحال کننده می باشد. کشاورزان ساکن در استان های آذبایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، لرستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، نواحی غربی اصفهان وحتی نیمه جنوبی استان کرمان در بخش دامنه های جنوب شرقی زاگرس طی آبان خدا را از بابت نزولات آسمانی شکر گذاری خواهند کرد.